Doğubayazıt ya da eski adıyla Bayazıt, Ağrı iline bağlı bir ilçe ve aynı ilçenin merkezidir; yüzölçümü 2250 km² ve rakımı 1592 m’dir. Anadolu’nun doğusunda, Avrupa E-yolu E80 transit yolu üzerinde kurulmuştur. Ağrı’ya bağlı ve Merkez ilçenin 93 km doğusunda, İran’a 35 km uzaklıktadır. Ağrı’nın en eski, tarihi ilçesidir.
Antik ve ortaçağ tarihi
Eski Bayazıt’ta ve kalede Urartu mezarlarının oluşu, şehrin tarihini çok eskilere dayandırmaktadır. 625 yılında Aras kıyılarına gelen Hazar Türkleri tarafından zapt edildi. Alparslan’ın ilk batı seferi sırasında (1064) Kars bölgesi ve Ağrı çevresi ile birlikte Doğubayazıt da Bizanslılar’dan alındı.
Osmanlı dönemi
Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı ordusu Çaldıran’a girerken 20 Ağustos 1514’te Bayazıt Ovası’nın kuzeyindeki Sarısu boyunda Danasazı yanında konakladığından Bayazıt Kalesi halkı padişaha bağlılığını bildirdi.
Modern dönem
1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi’nde 25 Ekim 1877’de Alacadağ bozgunu üzerine Ruslar Bayazıt’ı ele geçirmişler, 30 Mart 1878 Yeşilköy Antlaşması’yla Rusya’ya bırakılmışsa da Berlin Antlaşması ile 13 Temmuz 1878’de Osmanlı’ya verilmiştir.
Coğrafya
İlçenin yüzölçümü 2.250 km²’dir. İlçe toprakları ovadan ve volkanik kütlelerden meydana gelmiştir.
Tarihçe ve Kültür
Doğubayazıt’ın ilk kurulduğu yer, Yukarı Bayazıt’taki eski kaledir. Eski Bayazıt’ta ve kalede bulunan Urartu mezarları, şehrin tarihini çok eskiye dayandırır. Bayazıt, 625 yılında Hazar Türkleri tarafından ele geçirilmiştir. Doğubayazıt, Kars ve Ağrı çevresi ile birlikte Bizanslılardan alınmıştır. Bayazıt, 1878 antlaşmalarıyla önce Rusya’ya bırakılmış, sonra Osmanlı’ya verilmiştir. Bayazıt, 1578’de fethedilerek Van’a bağlı bir sancak olmuştur.