Güneydoğu Anadolu Bölgesi; Şanlıurfa'daki Göbeklitepe ve Karahantepe, Gaziantep'in Zeugma mozaikleri ve UNESCO gastronomi mutfağı, Mardin'in taş evleri, Diyarbakır surları, Adıyaman'daki Nemrut Dağı ve Batman'daki Hasankeyf ile insanlığın en eski yerleşimlerinden en lezzetli mutfaklarına uzanır.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi İlleri
-
-
-
-
-
30Hakkari Gezilecek Yerler
Cilo Dağı ve Uludoruk, Cilo ve Sat Dağları Millî Parkı ve Hakkâri Stelleri
-
-
47Mardin Gezilecek Yerler
Mardin Taş Evleri, Kasımiye Medresesi ve Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi
-
-
-
Güneydoğu Anadolu Bölgesi Hakkında
Öne çıkan destinasyonlar: Göbeklitepe ve Balıklıgöl (Şanlıurfa), Zeugma Mozaik Müzesi (Gaziantep), Mardin taş evleri ve Deyrulzafaran Manastırı, Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri, Nemrut Dağı (Adıyaman), Hasankeyf (Batman), Cilo ve Sat Dağları (Hakkâri), Cudi Dağı (Şırnak).
Güneydoğu Anadolu Bölgesi bu rehberde on ilden oluşur: Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Hakkâri, Kilis, Mardin, Şanlıurfa, Siirt ve Şırnak. Bölge Dicle ve Fırat havzalarını, Mezopotamya ovasını ve güneydeki sınır illerini kapsar; Diyarbakır, Gaziantep ve Şanlıurfa nüfus bakımından en büyük illeridir.
İnsanlık tarihinin başlangıcı
Bölgenin en güçlü yanı arkeolojik mirasıdır. Şanlıurfa’da MÖ 9600–9500’e tarihlenen ve bilinen en eski anıtsal yapı olan Göbeklitepe ile Karahantepe, İbrahim Peygamber’in ateşe atıldığına inanılan Balıklıgöl ve Şanlıurfa Kalesi gezilir. Gaziantep’te Zeugma Antik Kenti, Zeugma Mozaik Müzesi, Gaziantep Kalesi, Rumkale ve Yesemek Açık Hava Müzesi; Adıyaman’da Kommagene Krallığı’nın mirasını taşıyan Nemrut Dağı, Arsameia, Kâhta Kalesi, Cendere Köprüsü ve Karakuş Tümülüsü; Kilis’te Oylum Höyük yer alır. Batman’da Hasankeyf Yukarı Kale, Hasankeyf Kültür Parkı ve Hasankeyf Müzesi, Diyarbakır’da 2015’te UNESCO Dünya Mirası olan Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri, Ulu Cami ve On Gözlü Köprü görülebilir.
Taş şehirler, manastırlar ve dağlar
Mardin; kayalık yamaca basamak basamak kurulmuş kesme taş evleri, Kasımiye ve Zinciriye medreseleri, Ulu Cami ve Deyrulzafaran Manastırı ile bölgenin en çok ziyaret edilen kentlerindendir. Siirt’te Ulu Cami ve Botan Vadisi, Şırnak’ta Nuh’un Gemisi’nin indiğine inanılan Cudi Dağı ile Cizre’deki kale ve Ulu Cami, Hakkâri’de Cilo ve Sat Dağları Millî Parkı (2020) ve Türkiye’nin ikinci en yüksek doruğu Uludoruk (4.135 m) yer alır. Şanlıurfa’daki Halfeti ve Fırat kıyısı da doğa rotalarına eklenir.
Mutfak ve yerel ürünler
Gaziantep, 2015’te UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na gastronomi alanında giren ilk Türk kentidir. Bölge mutfağı et, bulgur, baharat ve hamur işlerine dayanır:
- Gaziantep: Antep baklavası, katmer, beyran, lahmacun, yuvarlama; Antep fıstığı, biber salçası, menengiç kahvesi.
- Şanlıurfa: çiğ köfte, tepsi kebabı, ciğer kebabı, lahmacun, içli köfte; Urfa biberi (isot), Halfeti karagülü.
- Diyarbakır: ciğer kebabı, kaburga dolması, içli köfte, meftune, burma kadayıfı; Diyarbakır karpuzu, Karacadağ pirinci.
- Mardin: kaburga dolması, sembusek, kibe, ikbebet, alluciye; Midyat telkârisi.
- Siirt: büryan kebabı, perde pilavı, pırtike çorbası, kitel; Siirt fıstığı, Siirt battaniyesi.
- Kilis: Cennet çamuru, Kilis tava, ekşili kebap, katmer; Kilis zeytinyağı.
- Batman: piçik, Şam böreği; Sason çileği ve balı.
- Adıyaman: etsiz çiğ köfte, hıtap, şillik; Besni üzümü.
- Hakkâri: doleme, doğaba, kıris, lalaped tatlısı; Hakkâri kilimi.
- Şırnak: Cizre meyre, Beytüşşebap sehleber kebabı, luzine tatlısı.
Ulaşım
Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Hakkâri, Mardin, Şanlıurfa, Siirt ve Şırnak’a havayoluyla ulaşılabilir; Diyarbakır, Gaziantep, Batman ve Siirt demiryolu hattı da kullanılır. Kilis’e yalnızca kara yoluyla gidilir. Gaziantep’te tramvay çalışır. Bölgede iller arası mesafeler uzundur; Şanlıurfa–Gaziantep–Adıyaman ve Diyarbakır–Mardin–Batman gibi hatlar tek bir gezide birleştirilebilir. Yola çıkmadan önce güncel güvenlik ve yol durumunu kontrol etmek faydalıdır.
Aşağıda her ilin rehberine, ilçelerine, yemeklerine ve ulaşım bilgisine ulaşabilirsiniz.