TR

Ardahan'ın Çıldır ilçesinde görülecek 7 yer: Çıldır Gölü, Şeytan Kalesi (Şeytan Kalesi) ve Akçakale Adası. Yöresel lezzetler, pratik bilgiler ve ulaşım rehberiyle Çıldır gezinizi planlayın.

Arkadaşlarınla paylaş

Çıldır, Ardahan ilinin bir ilçesi ve bu ilçenin merkezidir. İlçenin yüzölçümü 988 km²’dir.

Tarihçe

Erken Orta Çağ’da bugünkü Çıldır ilçesi toprakları Gürcü Krallığı sınırları içinde kalıyordu. Çıldır toprakları Gürcü Krallığı sınırları içindeyken 1071 yılındaki Malazgirt Savaşı’nın ardından Büyük Selçukluların denetimine girdi. 16. yüzyılın ortasında Osmanlılar Çıldır bölgesini Samtshe Atabeyliği’nden ele geçirdi. Çıldır uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra 93 Harbi’nde (1877-1878) Rusların eline geçti.

Tarihsel yapılar

Çıldır bölgesi Orta Çağ’dan kalma önemli tarihsel yapıları barındırmaktadır. Yıldırımtepe köyünde bulunan Kacistsihe adlı efsanevi kale, günümüze büyük ölçüde sağlam ulaşmıştır.

Tarihçe ve Kültür

Çıldır, en eski Türk yerleşim merkezlerinden biridir. Ardahan 1992’de il olunca Çıldır ilçesi de bu ile bağlanmıştır.

Öne Çıkan Bilgiler

Eski Van (Tuşpa) şehrini merkez edinen Urartulardan Kral II.Sardur (M.Ö. 753-735), Çıldır Gölü güneybatısındaki Taşköprü Köyü kayalığına kazdırdığı buraların fethini anlatan yazıtında, Çıdır-Ardahan ve çevresini, Ukhiemani beyliğinden aldığını anlatır. Bu yazıtlara göre Çıldır Gölü’nün etrafında İganiehi Krallığı hüküm sürüyor ve bu kraliyetin bir şehri olan Makaltun bulunuyordu.

Son güncelleme:

Çıldır'da Görülecek Yerler

  • 3 Tarihi
  • 2 Dini
  • 2 Doğal
Çıldır Gölü - Çıldır Fotoğraf: Erkan Karagöz (CC BY-SA 4.0) · Kaynak
Doğal

Çıldır Gölü

İlçe merkezinin adını verdiği ve etrafında İganiehi Krallığı'nın hüküm sürdüğü gölüdür.

Haritada gör
Tarihi

Şeytan Kalesi (Şeytan Kalesi)

MÖ 8-9. yüzyılda Urartu döneminde inşa edildiği tahmin edilen Şeytan Kalesi, Çıldır ilçesindeki derin bir kanyonun ortasındaki dik kayalıklar üzerinde yer alır. 2024 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devredilerek restorasyon çalışmaları başlatılmıştır.

Haritada gör
Tarihi

Akçakale Adası

Çıldır Gölü'nün ortasında yer alan Akçakale Adası üzerinde, Ortaçağ dönemine ait bir kale kalıntısı bulunmaktadır. Yaz aylarında tekneyle ulaşılabilen ada, kış aylarında donmuş göl üzerinden yürüyerek ziyaret edilebilir.

Haritada gör
Doğal

Çıldır Gölü Kuş Gözlem Alanı

Çıldır Gölü ve çevresi, göç dönemlerinde flamingo, pelikan, turna ve angıt gibi kuş türlerine ev sahipliği yapar. Özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında kuş gözlemcileri için önemli bir durak noktasıdır.

Haritada gör
Tarihi

Şeytan Kalesi

Çıldır ilçe merkezine yakın, Yıldırımtepe köyündeki kale.

Haritada gör
Dini

Çala Kilisesi

Çıldır'daki Çala köyünde bulunan Gürcü kilisesi.

Haritada gör
Dini

Ampuri Kilisesi (Kenardere)

Çıldır bölgesinde, bugün Kenardere adını taşıyan Ampuri köyündeki kilise.

Haritada gör

Ardahan Genelinde Görülecek Yerler

Tümü →

Çıldır'a gelmişken Ardahan'ın öne çıkan yerlerini de görebilirsiniz. Bu yerler ilin farklı ilçelerindedir.

  • Çıldır Gölü Atlı Kızak Turu — Göl donduğunda (genellikle ocak–şubat) kıyıdaki köylerden kalkan atlı kızaklarla buz üzerinde tur atılır.
  • Ardahan Kalesi — Ardahan kent merkezinde, Kura Nehri'nin kıyısındaki dikdörtgen planlı, 14 kuleli Orta Çağ kalesi; Osmanlı kayıtlarında Parakan Kalesi olarak geçer.
  • Ardahan Kongre Binası — Halilefendi Mahallesi'nde, Ardahan Kalesi'nin hemen altında, Millî Mücadele döneminde toplanan Ardahan Kongresi'nin yapıldığı tarihî bina; kentin yakın tarihini anlatan bir anı mekânıdır.
  • Akçakale ve Çıldır Gölü Adası — Çıldır'a 20 km uzaklıktaki Akçakale köyü (Gürcüce Tetrtsihe, 'ak kale'), göldeki adaya 19. yüzyılda yapılmış taş dolgu bir yolla bağlanır.
  • Kura Nehri — Ardahan platosunu baştan başa geçen nehir, Gürcistan ve Azerbaycan'dan geçerek Hazar Denizi'ne ulaşır.
  • Damal Atatürk Silüeti — Her yıl 15 Haziran–15 Temmuz arasında, akşam saatlerinde Karadağ sırtlarına düşen gölge yaklaşık 20 dakika boyunca Atatürk'ün profilini andırır.

Çıldır Gezisi İçin Pratik Bilgiler

Önerilen gezi süresi
1-2 gün
En iyi ziyaret zamanı
Kış ayları (Aralık-Şubat) donmuş göl için, yaz ayları (Haziran-Ağustos) doğa için
Görülecek yer sayısı
7 nokta

Çıldır'da Ne Yenir?

Yemek rehberi →

  • Kaz Eti Kavurma

    Çıldır'da sonbahar aylarında kesilen kazların eti tuzlanıp kurutulduktan sonra kavurma olarak hazırlanır. Kış aylarının vazgeçilmez proteini olan kaz kavurma, tereyağında kızartılarak servis edilir.

  • Göl Balığı (Sazan)

    Çıldır Gölü'nden avlanan sazan balığı, ızgara veya tavada kızartılarak tüketilir. Kış aylarında buz üstünde açılan deliklerden yapılan Eskimo usulü balık avı, ilçenin geleneksel aktivitelerinden biridir.

  • Lor Dolması

    Taze lor peynirinin ince yufkaya sarılarak pişirilmesiyle hazırlanır. Üzerine tereyağı ve kırmızı biber sosu dökülerek servis edilen lor dolması, Çıldır'ın kış sofralarının geleneksel lezzetidir.

Çıldır Kültürü, Yerel Ürünleri ve Ekonomisi

  • Buz Üstünde Atlı Kızak Geleneği

    Kış aylarında Çıldır Gölü'nün donmasıyla birlikte atlı kızak turları düzenlenir. Bu gelenek hem yerel halkın ulaşım yöntemi hem de turistler için eşsiz bir deneyimdir. Her yıl binlerce ziyaretçi bu aktivite için Çıldır'a gelir.

  • Eskimo Usulü Balık Avı

    Donmuş Çıldır Gölü'nün buzuna açılan deliklerden yapılan geleneksel balık avı, yüzyıllardır sürdürülen bir gelenektir. Kış aylarında göl üzerinde kurulan çadırlarda balık avı yapılır.

Yerel Ürünler

  • Çıldır Gölü Balığı — Çıldır Gölü'nde sazan ve alabalık türleri avlanır. Özellikle kış aylarında buz üstünde yapılan balık avı hem geleneksel bir geçim kaynağı hem de turistik bir aktivitedir.
  • Ardahan Balı — Çıldır'ın yüksek yaylalarındaki endemik bitki örtüsünden elde edilen bal, koyu rengi ve yoğun aromasıyla bilinir. Keven ve yonca çiçeklerinden toplanan bal, yörenin değerli ürünüdür.

Ekonomi

Çıldır ekonomisi hayvancılık, balıkçılık ve turizmden oluşur. Yüksek yaylalarda büyükbaş hayvancılık ve süt ürünleri üretimi yapılır. Çıldır Gölü'nde sazan balığı avlanır. Son yıllarda kış turizmi önemli bir gelir kaynağı haline gelmiştir; donmuş göl üzerinde atlı kızak turları ve buz üstü balık avı binlerce turisti çekmektedir.

Çıldır'a Nasıl Gidilir?

Çıldır'a Ardahan il merkezinden 45 km uzaklıkta karayoluyla ulaşılır. En yakın havalimanı Kars Harakani Havalimanı'dır (60 km). Ardahan ve Kars'tan düzenli minibüs seferleri bulunmaktadır.

Google Haritalar'da yol tarifi al Ardahan ulaşım rehberi

Çıldır Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Çıldır'da görülecek yerler nelerdir?

Çıldır'da öne çıkan 7 yer: Çıldır Gölü, Şeytan Kalesi (Şeytan Kalesi), Akçakale Adası, Çıldır Gölü Kuş Gözlem Alanı, Şeytan Kalesi, Çala Kilisesi ve Ampuri Kilisesi (Kenardere).

Çıldır'da ne yenir?

Kaz Eti Kavurma, Göl Balığı (Sazan) ve Lor Dolması Çıldır'ın sofralarında öne çıkan lezzetlerdir.

Çıldır'ın nesi meşhur?

Çıldır; Çıldır Gölü Balığı ve Buz Üstünde Atlı Kızak Geleneği ile tanınır. Çıldır Gölü'nde sazan ve alabalık türleri avlanır. Özellikle kış aylarında buz üstünde yapılan balık avı hem geleneksel bir geçim kaynağı hem de turistik bir aktivitedir.

Çıldır'a nasıl gidilir?

Çıldır'a Ardahan il merkezinden 45 km uzaklıkta karayoluyla ulaşılır. En yakın havalimanı Kars Harakani Havalimanı'dır (60 km). Ardahan ve Kars'tan düzenli minibüs seferleri bulunmaktadır.

Çıldır gezisi için ne kadar süre ayırmalı?

Önerilen gezi süresi: 1-2 gün. En uygun ziyaret zamanı: kış ayları (Aralık-Şubat) donmuş göl için, yaz ayları (Haziran-Ağustos) doğa için.

Gezinize Devam Edin

Ardahan'ın Diğer İlçeleri

81 il ve 976 ilçe rehberi içinde arayın.