Fotoğraf: Memo erol (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Batman'ın Hasankeyf ilçesinde görülecek 9 yer: Ilısu Baraj Gölü, Hasankeyf Antik Kenti ve Hasankeyf Kalesi. Yöresel lezzetler, pratik bilgiler ve ulaşım rehberiyle Hasankeyf gezinizi planlayın.
Hasankeyf, Batman ilinin ilçesidir ve İki yakasını Dicle’nin ayırdığı, tarihi bir ilçedir. 1981’de doğal koruma alanı ilan edilen Hasankeyf, Ilısu Barajının su tutması sonucunda tarihi yerleşim 2020 yılı mayıs ayında sular altında kalmıştır.
Kayalara oyulmuş konutları nedeniyle Süryanice Kifo (kaya) kelimesinden türetilmiş Kifos adıyla anılan şehir ‘Mağaralar Şehri’ anlamına gelir.
Hasankeyf höyüğünde yapılan çalışmalarda 3.500 yıldan 12.000 yıl öncesine kadar arkeolojik buluntulara rastlanılmıştır. 1102 yılında Artuklular tarafından ele geçirilen Hasankeyf, Artuklu Beyliği’nin 1102-1232 yılları arasında başkentidir. 1990 yılında Batman’ın il olmasıyla ilçe Batman’a bağlanmıştır.
Tarihî yerleşimdeki Artuklu Hamamı, Sultan Süleyman Koç Camisi, İmam Abdullah Zaviyesi, Er-Rızık Camisi ve minaresi, Zeynel Abidin Türbesi gibi büyük ölçekli yapılar taşınmıştır.
Hasankeyf, Artuklu Beyliğinin 1102-1232 yılları arasında başkentliğini yaptığı dönemde en parlak dönemini yaşamıştır. Ilısu Barajı kararlaştırılınca tarihi yerleşimin sular altında kalacak olması nedeniyle 3 km uzaklıkta yeni yerleşim kuruldu. Savaşların olmaması ve ticaret yollarının geçmesi Hasankeyf’i kültürel bir kavşak haline getirmiştir. Hasankeyf 1515’te Osmanlı egemenliğine geçmiştir. Kazı çalışmalarında ele geçen eserler Hasankeyf Müzesi ve Batman Müzesinde sergilenmektedir.
Son güncelleme:
Dicle Nehri kıyısında 12.000 yıllık yerleşim tarihine sahip Hasankeyf, Türkiye'nin en eski sürekli yerleşim yerlerinden biridir. 1981 yılında doğal sit alanı ilan edilen antik kent, Asur, Roma, Bizans, Artuklu ve Osmanlı dönemlerinin izlerini taşır.
Haritada gör
Fotoğraf: Memo erol (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Dicle Nehri vadisinin üzerindeki kayalık tepe üzerinde yer alan kale, Artuklu döneminde (12. yüzyıl) inşa edilmiştir. Kalenin kayalara oyulmuş odaları, sarnıçları ve tünelleri ziyarete açıktır.
Haritada görIlısu Barajı nedeniyle sular altında kalan eski Hasankeyf'ten taşınan tarihi eserler, yeni yerleşim alanında sergilenmektedir. Zeynel Bey Türbesi ve Er-Rızk Camii minaresi başarıyla taşınan yapılar arasındadır.
Haritada görDicle Nehri vadisinin kayalık yamaçlarına oyulmuş yüzlerce mağara ve kaya mezarı, binlerce yıllık yerleşim tarihinin kanıtıdır. Bazı mağaralar yakın zamana kadar konut olarak kullanılmıştır.
Haritada görAkkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ın oğlu Zeynel Bey için yaptırılmış bir türbedir.
Haritada görKüçük bir tepelik üzerinde yer alır. Hz. Muhammed'in soyundan geldiğine inanılan İmam Abdullah'a ait bir zaviye ve türbenin etrafında gelişen külliyedir.
Haritada görTaşınmaz kültür varlıkları arasında yer alır ve 2017-2019 yılları arasında Hasankeyf Yeni Kültürel Park Alanı'na taşınarak yerleştirilmiştir.
Haritada görBatman'ın Hasankeyf ilçesindeki yeni yerleşim alanında yer alır. Ilısu Barajı etkisindeki alanlarda yapılan kurtarma kazılarından çıkan kültür varlıklarına ev sahipliği yapar.
Haritada görHasankeyf'e gelmişken Batman'ın öne çıkan yerlerini de görebilirsiniz. Bu yerler ilin farklı ilçelerindedir.
İnce kıyılmış kuzu etinin bulgur ve baharatlarla yoğrulup pişirilmesiyle hazırlanır. Hasankeyf'in en bilinen yöresel lezzetidir.
Dicle Nehri'nden çıkan tatlı su balıkları, ızgara veya tandırda pişirilerek servis edilir. Şabut ve bıyıklı balık en çok tercih edilen türlerdir.
Kuzu kaburgasının içine pirinç, kıyma ve baharatlarla hazırlanan harç doldurularak fırında pişirilir. Güneydoğu Anadolu mutfağının özel lezzetlerinden biridir.
Hasankeyf, Mezopotamya'nın en eski yerleşim yerlerinden biri olarak Asur, Roma, Bizans, Artuklu, Eyyubi ve Osmanlı medeniyetlerinin izlerini taşır. Bu çok katmanlı tarih, ilçeyi açık hava müzesine dönüştürmüştür.
2020 yılında dolmaya başlayan Ilısu Barajı, eski Hasankeyf'in büyük bölümünü sular altında bırakmıştır. Tarihi eserlerin taşınması ve koruma çalışmaları uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştır.
Hasankeyf ekonomisi turizm, tarım ve balıkçılığa dayanır. Antik kentin tarihi dokusu ve Ilısu Baraj Gölü turizm geliri sağlar. Dicle vadisinde sebze, meyve ve ceviz yetiştiriciliği yapılır. Baraj gölünde balıkçılık yeni bir geçim kaynağı olarak gelişmektedir.
Hasankeyf'e Batman il merkezinden 37 km uzaklıktadır. Ulaşım karayoluyla sağlanır. Batman'dan düzenli minibüs seferleri bulunur. En yakın havalimanı Batman Havalimanı'dır (40 km).
Hasankeyf'te öne çıkan 9 yer: Ilısu Baraj Gölü, Hasankeyf Antik Kenti, Hasankeyf Kalesi, Yeni Hasankeyf (Taşınan Eserler), Kaya Mezarları ve Mağaralar, Zeynel Bey Türbesi, İmam Abdullah Zaviyesi, Hasankeyf Müzesi ve Er-Rızk Cami ve Külliyesi.
Hasankeyf Köftesi, Dicle Balığı ve Kaburga Dolması Hasankeyf'in sofralarında öne çıkan lezzetlerdir.
Hasankeyf; Hasankeyf Mehina Sarımsağı ve 12.000 Yıllık Yerleşim Mirası ile tanınır. Hasankeyf Mehina Sarımsağı, TÜRKPATENT'te menşe adı olarak tescillidir.
Hasankeyf'e Batman il merkezinden 37 km uzaklıktadır. Ulaşım karayoluyla sağlanır. Batman'dan düzenli minibüs seferleri bulunur. En yakın havalimanı Batman Havalimanı'dır (40 km).
Önerilen gezi süresi: 1-2 gün. En uygun ziyaret zamanı: ilkbahar ve sonbahar.