TR

Diyarbakır'ın Çüngüş ilçesinde görülecek 5 yer: Fırat Nehri Vadisi, Karakaya Barajı ve Çüngüş Köprüsü. Yöresel lezzetler, pratik bilgiler ve ulaşım rehberiyle Çüngüş gezinizi planlayın.

Arkadaşlarınla paylaş

Çüngüş, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir ve Çermik ilçesine bağlı bir bucakken 1953’te ilçe olmuştur. İlçenin yüzölçümü 512 km², rakımı 963 metredir. 2022 yılı verilerine göre 10.720 kişilik nüfusuyla Diyarbakır ilinin en az nüfuslu ilçesidir.

Tarihçe

Osmanlı kaynaklarında çonkuş adıyla geçmektedir ve 1516 yılında Osmanlı hakimiyetine girmiştir. 16. yüzyılda Sırahayyasts Surp Asvadzadzin ve Surp Garabed adıyla iki kilise yapılmış olup bu kiliselerin harabeları günümüze ulaşabilmiştir. 17. yüzyılda yapıldığı belirtilen Çüngüş Köprüsü yerleşim içerisinde bulunmaktadır. 1871 yılında Çüngüş nahiyesinde Rüşdiye mektebi kurulmuştur.

Coğrafya

Diyarbakır’ın kuzeybatısında yer alan ilçe etrafı dağlarla çevrilidir. Akarsuları Fırat Nehri, Çüngüş Çayı ve Medye Çayı’dır. Fırat Nehri üzerinde bulunan Karakaya Barajı ilçenin önemli yapılarındandır.

Tarihçe ve Kültür

Çüngüş, 1953’te Çermik’e bağlı bucaktan ilçe olmuştur. Yerleşim 1516 yılında Osmanlı hakimiyetine girmiştir. 1915 Ermeni Kırımı sırasında binlerce Ermeni’nin Çüngüş’te toplatıldığı iddia edilmektedir. Çüngüş, 2022 verilerine göre Diyarbakır’ın en az nüfuslu ilçesidir.

Son güncelleme:

Çüngüş'te Görülecek Yerler

  • 1 Tarihi
  • 2 Dini
  • 2 Doğal
Doğal

Fırat Nehri Vadisi

Çüngüş'ün batısında ve kuzeyinde yer alan Fırat Nehri ilçenin önemli su kaynağıdır.

Haritada gör
Doğal

Karakaya Barajı

Fırat Nehri üzerinde bulunan ve ilçenin önemli yapılarından biri olan barajdır.

Haritada gör
Tarihi

Çüngüş Köprüsü

17. yüzyılda yapıldığı belirtilen tarihi bir köprü yapısıdır.

Haritada gör
Dini

Sırahayyasts Surp Asvadzadzin

16. yüzyılda yapıldığı belirtilen kilise yapısının harabeları günümüze ulaşmıştır.

Haritada gör
Dini

Surp Asvadzadzin ve Surp Garabed kiliseleri

Çüngüş yerleşiminde, harabe halde günümüze ulaşan iki kilise.

Haritada gör

Diyarbakır Genelinde Görülecek Yerler

Tümü →

Çüngüş'e gelmişken Diyarbakır'ın öne çıkan yerlerini de görebilirsiniz. Bu yerler ilin farklı ilçelerindedir; Çüngüş, il merkezine yaklaşık 120 km uzaklıktadır.

  • Diyarbakır Surları — İç Kale ve Dış Kale'den oluşan siyah bazalt surlar; Dağ Kapı (Harput Kapısı), Urfa Kapı, Mardin Kapı ve Yeni Kapı ana girişleridir.
  • Hevsel Bahçeleri — Surlar ile Dicle arasında yaklaşık 700 hektarlık tarım alanı; 180'den fazla kuş türüyle Güneydoğu Anadolu'nun en büyük kuş cennetidir.
  • Diyarbakır Ulu Camii — 639'da kentin en büyük kilisesinin camiye çevrilmesiyle oluşan, 1091'de Melikşah döneminde onarılan cami; Şam Emevi Camii'nin Anadolu'daki yansıması sayılır ve İslam dünyasında 'beşinci harem-i şerif' olarak anılır.
  • On Gözlü Köprü (Dicle Köprüsü) — Mardin Kapı'nın 3 km güneyinde, Dicle üzerinde, kitabesine göre Mervaniler döneminde 1065'te yaptırılan on kemerli bazalt köprü; kenti Bağıvar'a bağlar.
  • Hasan Paşa Hanı — Ulu Cami'nin karşısında, Sokullu Mehmet Paşa'nın oğlu Vali Hasan Paşa'nın 1572–1575'te yaptırdığı siyah-beyaz taş şeritli han; bugün avlusundaki kahvaltı salonlarıyla kentin buluşma yeridir.
  • Dört Ayaklı Minare (Şeyh Mutahhar Camii) — 1500'de Akkoyunlu beyi Kasım Bey'in yaptırdığı caminin, dört yekpare taş sütun üzerinde yükselen minaresi; Anadolu'daki tek örnektir.

Çüngüş Gezisi İçin Pratik Bilgiler

Önerilen gezi süresi
Yarım gün
En iyi ziyaret zamanı
İlkbahar ve yaz
Görülecek yer sayısı
5 nokta

Çüngüş'te Ne Yenir?

Yemek rehberi →

  • Ciğer Kebabı

    Kuzu ciğerinin şişe dizilerek kömür ateşinde pişirilmesiyle hazırlanır. Yöre halkının sofralarında önemli bir yere sahip olan bu lezzet, geleneksel tariflerle hazırlanır. Yöre halkının özel günlerde hazırladığı bu lezzet, misafirperverliğin simgesidir.

  • İçli Köfte

    Bulgur hamurunun içine kıyma, soğan ve ceviz konularak kaynatılır. Kuşaktan kuşağa aktarılan tariflerle hazırlanan bu yemek, yörenin mutfak kültürünün önemli bir parçasıdır. Taze ve doğal malzemelerle hazırlanması, yemeğin sağlıklı bir seçenek olmasını sağlar.

  • Keşkek

    Dövme buğday ve etin uzun süre kaynatılıp dövülmesiyle hazırlanır. Yerel malzemelerle hazırlanan bu lezzet, bölgenin gastronomik zenginliğini yansıtır.

Çüngüş Kültürü, Yerel Ürünleri ve Ekonomisi

  • Tarihi Kasaba Kültürü

    Çüngüş, Osmanlı döneminde farklı toplulukların bir arada yaşadığı kozmopolit bir kasaba idi. Bu çok kültürlü miras, ilçenin mimari ve yaşam kültürüne yansımıştır.

  • Geleneksel Yaşam

    Çüngüş'te geleneksel tarım ve hayvancılık kültürü sürdürülmektedir. Toplumsal bağları güçlendiren bu kültürel öğe, bölgenin sosyal yaşamında önemli bir yer tutmaktadır.

Yerel Ürünler

  • Kayısı — Çüngüş'ün ılıman ikliminde kayısı yetiştiriciliği yapılır. Yöresel kayısı, tatlı aromasıyla bilinir.
  • Ceviz — İlçede ceviz yetiştiriciliği yapılır. Yöresel ceviz, iri taneli yapısıyla bilinir.

Ekonomi

Çüngüş ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Kayısı, ceviz ve üzüm başlıca tarım ürünleridir. Küçükbaş hayvancılık önemli bir geçim kaynağıdır. İlçe nüfusu göç nedeniyle azalma eğilimindedir.

Çüngüş'e Nasıl Gidilir?

Çüngüş, Diyarbakır il merkezine 120 km uzaklıktadır. Diyarbakır'dan minibüs seferleri düzenlenmektedir.

Google Haritalar'da yol tarifi al Diyarbakır ulaşım rehberi

Çüngüş Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Çüngüş'te görülecek yerler nelerdir?

Çüngüş'te öne çıkan 5 yer: Fırat Nehri Vadisi, Karakaya Barajı, Çüngüş Köprüsü, Sırahayyasts Surp Asvadzadzin ve Surp Asvadzadzin ve Surp Garabed kiliseleri.

Çüngüş'te ne yenir?

Ciğer Kebabı, İçli Köfte ve Keşkek Çüngüş'ün sofralarında öne çıkan lezzetlerdir.

Çüngüş'ün nesi meşhur?

Çüngüş; Kayısı ve Tarihi Kasaba Kültürü ile tanınır. Çüngüş'ün ılıman ikliminde kayısı yetiştiriciliği yapılır. Yöresel kayısı, tatlı aromasıyla bilinir.

Çüngüş'e nasıl gidilir?

Çüngüş, Diyarbakır il merkezine 120 km uzaklıktadır. Diyarbakır'dan minibüs seferleri düzenlenmektedir.

Çüngüş gezisi için ne kadar süre ayırmalı?

Önerilen gezi süresi: yarım gün. En uygun ziyaret zamanı: ilkbahar ve yaz.

Gezinize Devam Edin

Diyarbakır'ın Diğer İlçeleri

81 il ve 976 ilçe rehberi içinde arayın.