Bursa’yı Tanıyın
Bursa, Uludağ’ın kuzey eteklerinde, Nilüfer Çayı’nın suladığı verimli ovaya bakan bir kenttir. Antik Bithynia’nın kenti Prusa, Bizans döneminin ardından Osman Bey’in 1317’de başlattığı uzun kuşatmanın sonunda 6 Nisan 1326’da oğlu Orhan Bey tarafından alındı; 1335’te beyliğin merkezi oldu ve Edirne’nin alınışına (1363) kadar Osmanlı Devleti’nin ilk başkenti olarak kaldı. Kent, başkentlik sonrasında da Osmanlı’nın manevi merkezi olmayı sürdürdü: İlk altı padişahın hepsi Bursa’da gömülüdür.
Erken Osmanlı mimarisinin en önemli örnekleri bu kenttedir. Her padişah kendi külliyesini kurarak kentin bir semtini oluşturdu: Orhan Gazi, Hüdavendigar (I. Murad), Yıldırım (I. Bayezid), Yeşil (I. Mehmed) ve Muradiye (II. Murad) külliyeleri, Hanlar Bölgesi ve Uludağ eteğindeki Cumalıkızık köyü, 2014’te “Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu” adıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı.
Bursa yüzyıllarca ipek ticaretinin merkeziydi; Koza Han adını ipek kozası ticaretinden alır. Bugün Türkiye’nin dördüncü büyük ve en çok ihracat yapan illerinden biridir. Kent, Kurtuluş Savaşı’nda 8 Temmuz 1920’de işgal edilmiş, 11 Eylül 1922’de kurtarılmıştır; savaşı sona erdiren ateşkes de 11 Ekim 1922’de Mudanya’da imzalanmıştır.
Ne Zaman Gidilir?
Bursa’da Marmara ikliminin ılıman yazları ve serin, yağışlı kışları görülür. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1927–2025 ortalamaları:
| Ay |
Ort. en yüksek |
Ort. en düşük |
Yağış |
Yağışlı gün |
| Ocak |
9,6 °C |
1,8 °C |
89 mm |
15 |
| Şubat |
10,9 °C |
2,2 °C |
75 mm |
13 |
| Mart |
13,9 °C |
3,6 °C |
70 mm |
12 |
| Nisan |
19,0 °C |
7,2 °C |
62 mm |
11 |
| Mayıs |
23,9 °C |
11,4 °C |
50 mm |
9 |
| Haziran |
28,4 °C |
15,0 °C |
35 mm |
6 |
| Temmuz |
31,0 °C |
17,3 °C |
22 mm |
3 |
| Ağustos |
31,1 °C |
17,4 °C |
18 mm |
3 |
| Eylül |
27,3 °C |
13,8 °C |
43 mm |
5 |
| Ekim |
22,0 °C |
10,2 °C |
66 mm |
9 |
| Kasım |
16,7 °C |
6,5 °C |
78 mm |
11 |
| Aralık |
11,7 °C |
3,6 °C |
99 mm |
14 |
Kent gezisi için nisan–haziran ve eylül–ekim, kayak için aralık–mart idealdir. Uludağ’da kar kalınlığı kışın metreleri bulur; kayak sezonu genellikle aralıktan marta kadar sürer. Yazın Uludağ yaylaları serin bir kaçış noktasıdır. Kasım–mart arasında Bursa’nın kaplıcaları ayrı bir keyif sunar.
Bursa’ya Nasıl Gidilir?
Deniz yoluyla: İstanbul’dan Mudanya ve Güzelyalı’ya deniz otobüsü, Yalova’ya feribot seferleri vardır; Bursa’ya yaklaşık 1,5–2 saatte ulaşılır.
Karayoluyla: İstanbul–İzmir Otoyolu ve Osmangazi Köprüsü ile İstanbul’dan Bursa’ya yaklaşık 1,5–2 saatte gidilir.
Uçakla: Kentin 50 km doğusundaki Bursa Yenişehir Havalimanı iç hatlarda hizmet verir; İstanbul havalimanları da kullanılabilir.
Şehir içi: Bursaray metrosu ve T1 tramvayı kent merkezini dolaşır; Teferrüç’ten kalkan teleferik 9 km’lik hattıyla Uludağ’daki oteller bölgesine çıkar.
Bölge Bölge Bursa
- Osmangazi (tarihî merkez): Ulu Cami, Koza Han ve Hanlar Bölgesi, Kapalıçarşı, Irgandı Köprüsü, Hisar (kale), Tophane’de Osman ve Orhan Gazi türbeleri, Muradiye Külliyesi, Çekirge’de Hüdavendigar Külliyesi ve Eski Kaplıca, Karagöz Müzesi.
- Yıldırım: Yeşil Cami ve Yeşil Türbe, Yıldırım Külliyesi, Emir Sultan Camii, Teferrüç teleferik istasyonu ve 11 km uzaklıktaki Cumalıkızık.
- Uludağ: Millî park, kayak merkezi ve yaylalar.
- Nilüfer: Uluabat Gölü kıyısındaki Gölyazı ve Misi (Gümüştepe).
- İznik: Roma surları, Ayasofya Camii, Yeşil Cami, Roma tiyatrosu ve çini atölyeleri.
- Mudanya ve Tirilye: Mütareke Evi, Tirilye’nin Rum evleri ve zeytinlikleri.
- İnegöl, Karacabey, Mustafakemalpaşa: İnegöl köftesi, Karacabey longozu ve harası, Suuçtu Şelalesi.
Gezi Rotası Önerileri
1. gün — Osmanlı’nın doğuşu: Sabah Ulu Cami, ardından Koza Han’ın avlusunda çay ve Kapalıçarşı; öğle yemeğinde İskender. Öğleden sonra Irgandı Köprüsü, Tophane’deki Osman ve Orhan Gazi türbeleri ile Saat Kulesi, akşam Muradiye Külliyesi.
2. gün — Yeşil ve Cumalıkızık: Sabah Yeşil Cami ve Yeşil Türbe’nin çinileri, Emir Sultan; öğleden sonra Cumalıkızık’ta köy kahvaltısı ve dar sokaklar.
3. gün — Uludağ ya da İznik: Teleferikle Uludağ’a çıkın; ya da İznik’te surlar, Ayasofya ve çini atölyeleri, dönüşte Gölyazı’da gün batımı.
Bursa Mutfağı
Bursa’nın simgesi, 1867’de İskender Efendi’nin dikey dönerini tereyağı, domates sosu ve yoğurtla pide üzerinde sunduğu İskender kebaptır (tescilli adıyla Bursa döner kebabı). TÜRKPATENT’e kayıtlı 37 coğrafi işaretin başlıcaları: İnegöl köfte, Bursa pideli köfte, Bursa kestane şekeri, Bursa cevizli lokum, Bursa süt helvası, Mustafakemalpaşa peynir tatlısı, Gemlik zeytini, Bursa siyah inciri, Bursa şeftalisi, Keles kirazı, İnegöl sütlü kadayıfı, Bursa tahinli pide, Zeyniler hınkalı. El sanatları ve ürünlerde Bursa ipeği, Bursa havlusu, Bursa bıçağı ve İznik çinisi tescillidir.
Pratik İpuçları
- Ulu Cami, Koza Han, Kapalıçarşı ve Irgandı Köprüsü birbirine yürüme mesafesindedir; tarihî merkezi yürüyerek gezin.
- Teleferik rüzgârlı havalarda seferlerini durdurabilir; Uludağ’a gitmeden önce çalışma durumunu kontrol edin.
- Cumalıkızık hafta sonu kahvaltısı için çok kalabalıklaşır; hafta içi ya da sabah erken gidin.
- Çekirge’deki tarihî kaplıcaların kadın ve erkek bölümleri ayrıdır.