Balıkesir’i Tanıyın
Balıkesir, Türkiye’de hem Ege hem Marmara denizine kıyısı olan tek ildir. Güneybatıda Edremit Körfezi ve Ayvalık Adaları, kuzeyde Kapıdağ Yarımadası ile Marmara Adaları arasında uzanan uzun bir kıyı şeridine sahiptir; iç kesimlerde ise geniş ovalar, Manyas Kuş Gölü ve Kaz Dağları’nın doğu yamaçları yer alır.
Antik çağda bu topraklar Misya bölgesiydi: Kapıdağ’ın güneyindeki Kyzikos, Marmara’nın en güçlü liman kentlerindendi; Altınoluk yakınındaki Antandros, Kaz Dağları’nın kerestesiyle zenginleşmiş bir Troas kentiydi; Edremit adı ise körfez kıyısındaki antik Adramytteion’dan gelir. 14. yüzyılda bölgeye adını veren Karesi Beyliği kuruldu; ilin adı 1926’ya kadar Karesi idi.
Kurtuluş Savaşı’nda Balıkesir, Kuvâ-yi Milliye’nin örgütlendiği merkezlerden biriydi: 1919–1920’de toplanan Balıkesir Kongreleri batı cephesindeki direnişin temelini attı. Mustafa Kemal Paşa’nın 1923’te Zağnos Paşa Camii’nde verdiği Balıkesir Hutbesi de bu kentte okundu.
Ne Zaman Gidilir?
Balıkesir merkezde yazlar sıcak ve kurak, kışlar serin ve yağışlıdır; kıyı ilçeleri daha ılımandır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1999–2025 ortalamaları (Balıkesir merkez):
| Ay |
Ort. en yüksek |
Ort. en düşük |
Yağış |
Yağışlı gün |
| Ocak |
9,4 °C |
1,0 °C |
87 mm |
14 |
| Şubat |
11,4 °C |
1,7 °C |
74 mm |
12 |
| Mart |
15,2 °C |
3,4 °C |
63 mm |
12 |
| Nisan |
19,9 °C |
6,4 °C |
56 mm |
9 |
| Mayıs |
25,3 °C |
10,4 °C |
37 mm |
7 |
| Haziran |
30,2 °C |
15,1 °C |
36 mm |
5 |
| Temmuz |
32,8 °C |
18,1 °C |
12 mm |
1 |
| Ağustos |
32,7 °C |
18,6 °C |
5 mm |
1 |
| Eylül |
28,9 °C |
14,3 °C |
27 mm |
4 |
| Ekim |
22,8 °C |
9,9 °C |
49 mm |
7 |
| Kasım |
16,8 °C |
5,3 °C |
76 mm |
9 |
| Aralık |
10,9 °C |
2,6 °C |
79 mm |
12 |
Deniz için haziran–eylül, Kuşcenneti için ilkbahar göçü (mart–mayıs) ve sonbahar, Kaz Dağları yürüyüşleri için mayıs–haziran ve eylül–ekim idealdir. Zeytin hasadı kasım–aralıkta yapılır; Ayvalık ve Edremit’te yeni sıkım zeytinyağının tadına bakmak için en iyi dönemdir.
Balıkesir’e Nasıl Gidilir?
Uçakla: Ege kıyısı için Edremit’teki Balıkesir Koca Seyit Havalimanı (Edremit merkezine 4 km) Ayvalık, Akçay ve Altınoluk’a en yakın havalimanıdır.
Deniz ve demiryoluyla: İstanbul’dan Bandırma’ya feribot ve deniz otobüsleri çalışır; Bandırma’dan kalkan trenler Balıkesir üzerinden İzmir’e gider. Yazın İstanbul’dan Marmara ve Avşa adalarına her gün deniz otobüsü seferleri yapılır.
Karayoluyla: İstanbul–İzmir otoyolu Balıkesir’den geçer; Ayvalık ve Edremit, İzmir–Çanakkale sahil yolu üzerindedir.
Bölge Bölge Balıkesir
- Merkez (Karesi ve Altıeylül): Zağnos Paşa Camii, 1827 tarihli Saat Kulesi ve Değirmenboğazı Tabiat Parkı.
- Ayvalık ve Cunda: Taş evleri ve dar sokaklarıyla 2017’den beri UNESCO Geçici Listesi’nde olan eski kent, Taksiyarhis Kilisesi, Şeytan Sofrası ve 19 adalık Ayvalık Adaları Tabiat Parkı.
- Edremit Körfezi (Edremit, Burhaniye, Gömeç, Havran): Kazdağı Millî Parkı, Hasanboğuldu, Antandros, Akçay ve Altınoluk sahilleri, zeytinlikler.
- Marmara kıyısı (Bandırma, Erdek, Gönen, Manyas): Kuşcenneti Millî Parkı, Kyzikos, Kapıdağ Yarımadası, Gönen kaplıcaları.
- Adalar: Marmara Adası’nın antik mermer ocakları ve Avşa’nın plajları.
Gezi Rotası Önerileri
Ege rotası (3 gün): Ayvalık’ta taş sokaklar ve Cunda’da Taksiyarhis Kilisesi; ertesi gün gün batımında Şeytan Sofrası ve adalar tekne turu; üçüncü gün Kazdağı Millî Parkı’nda Hasanboğuldu yürüyüşü ve Altınoluk yakınındaki Antandros.
Marmara rotası (2 gün): Bandırma’dan Kuşcenneti Millî Parkı’na, ardından Kyzikos’taki Hadrian Tapınağı kalıntılarına; ikinci gün Erdek ve Kapıdağ koyları.
Balıkesir Mutfağı
TÜRKPATENT kayıtlarına göre Balıkesir’in 46 tescilli coğrafi işareti vardır. Öne çıkanlar: Ayvalık, Edremit ve Burhaniye zeytinyağları, Edremit Körfezi yeşil çizik zeytini, Balıkesir höşmerim tatlısı, Balıkesir kaymaklısı, Susurluk ayranı ve tostu, Balıkesir düğün çorbası, Balıkesir tombul bamyası, Gönen pirinci, Manyas, İvrindi ve Savaştepe Mihaliç kelle peynirleri, Ayvalık lor tatlısı ve sakızlı kurabiyesi, Havran siyah inciri, Sındırgı çıtır kavunu ve Avşa ada karası üzümü.
Pratik İpuçları
- Ayvalık ve Cunda yaz hafta sonlarında çok kalabalıklaşır; tekne turları ve konaklama için erkenden yer ayırtın.
- Kuşcenneti’ndeki gözlem kulesinden kuşları en iyi sabah erken saatlerde izleyebilirsiniz; dürbün getirin.
- Kaz Dağları’nda orman yangını riski nedeniyle yazın ateş yakmak yasaktır.
- Marmara ve Avşa adalarına yaz sezonunda arabalı vapurlar dolu olabilir; bileti önceden alın.