Muğla’yı Tanıyın
Muğla, Türkiye’nin güneybatı köşesinde, Ege ile Akdeniz’in birleştiği yerde, girintili çıkıntılı kıyılarıyla Türkiye’nin en uzun kıyı şeridine sahip ilidir. İl topraklarının batısı antik Karya, doğusu ise Likya bölgesine aitti. Karya’nın başkenti Halikarnassos (Bodrum), Kral Mausolos için yapılan ve Antik Dünyanın Yedi Harikası’ndan biri sayılan Halikarnas Mozolesi’yle ünlüydü; “mozole” sözcüğü de buradan gelir. Datça Yarımadası’nın ucundaki Knidos, Praksiteles’in Afrodit heykeliyle; Dalyan’daki Kaunos, sarp kayalara oyulmuş kral mezarlarıyla bilinir. Likya’nın kutsal merkezi Letoon, Xanthos ile birlikte 1988’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı.
- yüzyılda bölgede Menteşeoğulları Beyliği kuruldu; beyliğin merkezi Milas–Beçin’di. Rodos’taki St. Jean Şövalyeleri 1402 civarında Bodrum’da Aziz Peter Kalesi’ni (Bodrum Kalesi) inşa etti; kale 1522’de Osmanlı’ya geçti. Fethiye yakınındaki Kayaköy (Levissi), 1923 nüfus mübadelesine kadar Rumların yaşadığı, bugün terk edilmiş taş evleriyle bir hayalet kenttir.
Bugün Muğla, Türkiye’nin en önemli turizm illerinden biridir: Bodrum ve Marmaris’in marinaları, Göcek ve Gökova koyları, mavi yolculuk rotaları, Ölüdeniz’in turkuaz lagünü ve Babadağ’dan yapılan yamaç paraşütü her yıl milyonlarca ziyaretçi çeker. İl merkezi Muğla (Menteşe) ise beyaz badanalı, kiremit çatılı tarihî evleriyle sakin bir Anadolu kentidir.
Ne Zaman Gidilir?
Muğla’da Akdeniz iklimi görülür: Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. İç kesimde (Muğla merkez, Kavaklıdere, Yatağan) kışlar daha serin geçer. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün Muğla için yayımladığı 2001–2025 ortalamaları:
| Ay |
Ort. en yüksek |
Ort. en düşük |
Yağış |
Yağışlı gün |
| Ocak |
15,5 °C |
6,8 °C |
186 mm |
13 |
| Şubat |
16,1 °C |
6,8 °C |
109 mm |
9 |
| Mart |
18,5 °C |
8,0 °C |
62 mm |
8 |
| Nisan |
21,6 °C |
10,2 °C |
48 mm |
7 |
| Mayıs |
25,7 °C |
13,9 °C |
23 mm |
4 |
| Haziran |
30,2 °C |
18,0 °C |
5 mm |
2 |
| Temmuz |
33,2 °C |
21,1 °C |
4 mm |
<1 |
| Ağustos |
32,9 °C |
21,4 °C |
4 mm |
<1 |
| Eylül |
30,3 °C |
18,4 °C |
27 mm |
2 |
| Ekim |
26,1 °C |
14,1 °C |
71 mm |
5 |
| Kasım |
21,5 °C |
10,3 °C |
121 mm |
8 |
| Aralık |
17,2 °C |
7,8 °C |
207 mm |
12 |
Deniz için haziran–ekim, antik kentler ve Likya Yolu için nisan–mayıs ve ekim–kasım idealdir. Deniz suyu mayıs sonundan ekim sonuna kadar yüzmeye uygundur; temmuz ve ağustos en kalabalık aylardır. Datça Badem Çiçeği Festivali şubat–mart aylarında badem ağaçları çiçek açtığında düzenlenir. Kasım–ocak arası en yağışlı dönemdir.
Muğla’ya Nasıl Gidilir?
Uçakla: İlin iki büyük havalimanı vardır: Milas-Bodrum Havalimanı (BJV) Bodrum’a yaklaşık 35 km, Dalaman Havalimanı (DLM) ise Fethiye’ye yaklaşık 50 km, Marmaris’e yaklaşık 95 km uzaklıktadır. Her ikisinden de yazın Avrupa’ya çok sayıda doğrudan sefer yapılır.
Karayoluyla: Muğla merkez İzmir’e yaklaşık 225 km, Denizli’ye yaklaşık 145 km uzaklıktadır; Bodrum, Marmaris ve Fethiye’ye otobüs seferleri sıktır.
Deniz yoluyla: Bodrum’dan İstanköy (Kos), Marmaris’ten Rodos’a, Datça’dan Bodrum’a feribot ve deniz otobüsü seferleri vardır; Bodrum, Marmaris, Göcek ve Fethiye mavi yolculuğun başlangıç limanlarıdır.
Bölge Bölge Muğla
- Bodrum: Bodrum Kalesi ve Sualtı Arkeoloji Müzesi, Halikarnas Mozolesi, antik tiyatro, Gümüşlük (Myndos), Türkbükü, Turgutreis ve Bitez’in mandalina bahçeleri.
- Marmaris ve Bozburun: Marmaris Kalesi, Cennet Adası, Turgut Şelalesi, Bozburun ve Selimiye koyları, Sedir Adası (Kleopatra plajı).
- Datça: Eski Datça’nın taş evleri, Knidos antik kenti, Palamutbükü ve badem bahçeleri.
- Fethiye ve Seydikemer: Ölüdeniz ve Babadağ, Kelebekler Vadisi, Kayaköy, Amintas kaya mezarları, Tlos, Letoon, Saklıkent ve Likya Yolu’nun başlangıcı.
- Köyceğiz, Dalyan ve Ortaca: Dalyan Kanalı, Kaunos kral mezarları, İztuzu Kumsalı (Caretta caretta), Köyceğiz Gölü ve Sultaniye kaplıcaları.
- Milas: Beçin Kalesi, Gümüşkesen anıt mezarı, Euromos’un Zeus Tapınağı, Labranda ve Iasos.
- Muğla merkez, Ula ve Yatağan: Saburhane’nin tarihî evleri, Akyaka ve Azmak Nehri, Stratonikeia antik kenti.
Gezi Rotası Önerileri
1.–2. gün — Bodrum: Bodrum Kalesi ve Sualtı Arkeoloji Müzesi, Halikarnas Mozolesi ve antik tiyatro; ikinci gün Gümüşlük’te gün batımı ve tekne turu.
3. gün — Milas ve Stratonikeia: Euromos, Milas’ta Gümüşkesen ve Beçin Kalesi, Yatağan yolunda Stratonikeia.
4.–5. gün — Dalyan ve Fethiye: Dalyan’dan tekneyle Kaunos ve İztuzu Kumsalı; ertesi gün Ölüdeniz, Kelebekler Vadisi ve Kayaköy.
6. gün — Saklıkent ve Tlos: Saklıkent Kanyonu’nda yürüyüş, Tlos ve Letoon.
Muğla Mutfağı
Muğla mutfağı, zeytinyağlı ot yemekleri ve Ege’nin deniz ürünleri üzerine kuruludur. Coğrafi işaret tescilli lezzetler: Muğla köftesi, Muğla saraylısı, Muğla sulu kebabı, Muğla simidi, Muğla göce tarhanası, Bodrum çökertme kebabı, Bodrum tırhandili, Milas köftesi, Milas ekşili köfte, Milas tepsi böreği, Milas ciğer kavurması, Milas çaykaması ve Fethiye tarhanası. Ürünler: Datça nurlu bademi, Datça domatesi, Bodrum mandarini, Köyceğiz portakalı, Muğla çam balı, Marmaris çam balı, Gökova susamı, Fethiye tahini, Fethiye kaya inciri, Kavaklıdere cevizi, Ula sarımsağı, Marmaris yer fıstığı, Milas zeytinyağı ve Milas yağlı, ekşili ve çekişke zeytini.
El Sanatları
Milas el halısı, Fethiye (Kayaköy) halısı, Seydiler kilimi, Üzümlü dastarı, Kavaklıdere bakır el işlemeciliği, Milas zeytinyağı sabunu, Muğla beyaz mermeri ve Bodrum’un tersanelerinde yapılan ahşap Bodrum guleti coğrafi işaret tescillidir.
Pratik İpuçları
- Temmuz–ağustosta Bodrum ve Fethiye çok kalabalık ve pahalıdır; haziran ve eylül hem deniz hem fiyat açısından daha uygundur.
- İztuzu Kumsalı Caretta caretta yuvalama alanıdır; gece kumsala girmek yasaktır.
- Saklıkent Kanyonu’nda buz gibi suda yürüneceği için su ayakkabısı edinin.
- Sedir Adası’nın özel kumu koruma altındadır; kumu adadan çıkarmak yasaktır.