Mardin'in Artuklu ilçesinde görülecek 7 yer: Mardin Kalesi, Mardin Taş Evleri ve Eski Şehir ve Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi. Yöresel lezzetler, pratik bilgiler ve ulaşım rehberiyle Artuklu gezinizi planlayın.

Arkadaşlarınla paylaş

Artuklu, Mardin ilinin 885 km² yüzölçümü ve 935 metre rakımda yer alan, 198.718 nüfuslu ilçesidir. 12 Kasım 2012’de TBMM’de kabul edilen 6360 sayılı kanun ile Mardin merkez ilçesinin kaldırılması sonucu ilçe olmuş olup ilin fiilen merkezidir. İlçede farklı dinî inanışlar paralelinde, sanatsal ve tarihi değeri olan cami, türbe, kilise, manastır ve benzeri dini eserler bulunmaktadır.

Tarihçe

Fırat ve Dicle nehirleri arasında Mezopotamya bölgesinde, Artuklu, Yukarı Mezopotamya’nın en eski yerleşim yerlerinden biridir. M.Ö.4500’den başlayarak Arami Süryani, Subartu, Sümer, Akad, Babil, Mitanniler, Asur, Pers, Bizans, Araplar, Selçuklu, Artuklu ve Osmanlı hakimiyetine girmiştir.

Coğrafya

Artuklu, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin Yukarı Mezopotamya havzasında bulunmakta olup Mardin dağlarının yüksek kesimlerinde meşe ağaçlarından oluşan topluluklara rastlanır. İklim olarak Akdeniz iklimi ile karasal iklimin ortak özelliklerine sahip olup yazları çok sıcak ve kurak, kışları ise yağışlı ve soğuktur.

Mimari

İlçenin kesme taş işçiliğiyle yapılan evleri dikkat çekmek olup Süryani ve Arap mimarisinin tipik örnekleridir.

Tarihçe ve Kültür

Süryani ve Arap mimarisinin örnekleri olan evler, cami ve medreseler açık hava müzesi görünümündedir. Artuklu’da Türkler, Araplar, Kürtler, Süryaniler ve Ermeniler yaşamaktadır.

Son güncelleme:

Artuklu'da Görülecek Yerler

  • 4 Tarihi
  • 1 Dini
  • 2 Kültürel
Tarihi

Mardin Kalesi

İlçeye hakim bir tepede yer alan etkileyici kale yapısıdır.

Haritada gör
Kültürel

Mardin Taş Evleri ve Eski Şehir

Kesme taş işçiliğiyle yapılan ve Süryani ve Arap mimarisinin tipik örnekleri olan evler ile İslam mimarisinin cami ve medreseleri bir açık hava müzesi görünümündedir.

Haritada gör
Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi - Artuklu Fotoğraf: R Prazeres (CC BY-SA 4.0) · Kaynak
Tarihi

Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi

1385 yılında Artuklu Sultanı Melik Necmeddin İsa tarafından yaptırılan medrese, Artuklu mimarisinin başyapıtlarından biridir. Taş işçiliği ve geometrik süslemeleriyle dikkat çeker.

Haritada gör
Kasımiye Medresesi - Artuklu Fotoğraf: Nedim Ardoğa (CC BY-SA 3.0) · Kaynak
Tarihi

Kasımiye Medresesi

15. yüzyılda Akkoyunlu döneminde inşa edilen medrese, iki katlı avlusu ve havuzuyla Mardin'in en etkileyici yapılarından biridir.

Haritada gör
Deyrulzafaran Manastırı - Artuklu Fotoğraf: Nevit Dilmen (CC BY-SA 3.0) · Kaynak
Dini

Deyrulzafaran Manastırı

MS 493 yılında kurulan Süryani Ortodoks manastırı, 1160-1932 yılları arasında Süryani Ortodoks Patrikhanesi'nin merkezi olmuştur. Hâlâ aktif bir manastır olarak hizmet vermektedir.

Haritada gör
Tarihi

Artuklu Kervansarayı

1275 yılında kervansaray olarak yapılmış, sonradan okul, tekel binası ve fırın olarak kullanılan, bugün otel olarak hizmet veren yapı.

Haritada gör
Kültürel

Kesme taş evler

İlçenin kesme taş işçiliğiyle yapılmış, dikkat çeken geleneksel evleri.

Haritada gör

Mardin Genelinde Görülecek Yerler

Tümü →

Artuklu'ya gelmişken Mardin'in öne çıkan yerlerini de görebilirsiniz. Bu yerler ilin farklı ilçelerindedir.

  • Mardin Taş Evleri — Kalenin eteğinden Mezopotamya ovasına doğru basamak basamak inen, yumuşak kalker Mardin taşından yapılmış, avlulu ve kemerli tarihî evler; kentin silueti UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.
  • Mardin Ulu Camii — Artuklular döneminde yapılan, dilimli kubbesi Mardin mimarisine örnek olan cami; bugünkü minaresi 1888–1889'da kare kaide üzerine inşa edildi.
  • Mor Gabriel Manastırı — Midyat'ın Güngören köyü yakınında, Tur Abdin platosunda 397'de kurulan, dünyanın ayakta duran ve faal en eski Süryani Ortodoks manastırı; mozaikleri ve kubbeli kiliseleriyle ünlüdür.
  • Dara Antik Kenti — Mardin'in 30 km güneydoğusunda, Doğu Roma'nın Sasani sınırındaki kale kenti; 530–604 arasındaki Roma–Pers savaşlarına sahne oldu.
  • Midyat Konakları — Midyat'ın eski kentindeki, oyma taş süslemeli Süryani ve Müslüman konakları; Midyat Konuk Evi ve telkâri atölyeleri ziyaret edilir.
  • Mor Yakup Kilisesi (Nusaybin) — Nusaybin'de, 4. yüzyıldan kalma kilise; aslında yok olmuş bir katedralin vaftizhanesi olduğu düşünülür.

Artuklu Gezisi İçin Pratik Bilgiler

Önerilen gezi süresi
2-3 gün
En iyi ziyaret zamanı
İlkbahar ve sonbahar ayları (Nisan-Haziran, Eylül-Kasım)
Görülecek yer sayısı
7 nokta

Artuklu'da Ne Yenir?

Yemek rehberi →
  • Kaburga Dolması

    Kuzu kaburgasının içine pirinç, badem ve baharatlarla hazırlanan iç harcı doldurularak fırında pişirilir. Mardin'in en bilinen lezzetidir.

  • İçli Köfte

    İnce bulgur hamurunun içine kıyma, soğan ve baharatlarla hazırlanan iç harcı konularak kaynatılır veya kızartılır.

  • Sembusek

    İnce hamur içine kıyma veya peynir konularak üçgen şeklinde katlanıp kızartılan geleneksel Mardin böreği.

Artuklu Kültürü, Yerel Ürünleri ve Ekonomisi

  • Çok Kültürlü Miras

    Mardin, tarih boyunca Müslüman, Hristiyan ve Yahudi toplulukların bir arada yaşadığı çok kültürlü bir şehir olmuştur. Camiler, kiliseler ve manastırlar yan yana yer alır.

  • Artuklu Mirası

    İlçe adını 12-15. yüzyıllar arasında Mardin'de hüküm süren Artuklu Beyliği'nden alır. Artuklular, medrese, cami ve kervansaray gibi önemli yapılar inşa etmiştir.

Yerel Ürünler

  • Mardin Sabunu — Zeytinyağı ve bıttım yağından geleneksel yöntemlerle üretilen Mardin sabunu, doğal bir cilt bakım ürünüdür.
  • Mardin Taş İşçiliği — Mardin'in bal renkli taşından yapılan süs eşyaları ve mimari detaylar, geleneksel bir zanaat olarak sürmektedir.

Ekonomi

Artuklu, Mardin'in merkez ilçesidir. Turizm, ticaret ve hizmet sektörü başlıca ekonomik faaliyetlerdir. Tarihi doku sayesinde kültür turizmi hızla gelişmektedir.

Artuklu'ya Nasıl Gidilir?

Artuklu, Mardin şehir merkezinin bir parçasıdır. Mardin Havalimanı 20 km mesafededir. İstanbul, Ankara ve diğer büyük şehirlerle havayolu bağlantısı mevcuttur.

Google Haritalar'da yol tarifi al Mardin ulaşım rehberi

Artuklu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Artuklu'da görülecek yerler nelerdir?

Artuklu'da öne çıkan 7 yer: Mardin Kalesi, Mardin Taş Evleri ve Eski Şehir, Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi, Kasımiye Medresesi, Deyrulzafaran Manastırı, Artuklu Kervansarayı ve Kesme taş evler.

Artuklu'da ne yenir?

Kaburga Dolması, İçli Köfte ve Sembusek Artuklu'nun sofralarında öne çıkan lezzetlerdir.

Artuklu'nun nesi meşhur?

Artuklu; Mardin Sabunu ve Çok Kültürlü Miras ile tanınır. Zeytinyağı ve bıttım yağından geleneksel yöntemlerle üretilen Mardin sabunu, doğal bir cilt bakım ürünüdür.

Artuklu'ya nasıl gidilir?

Artuklu, Mardin şehir merkezinin bir parçasıdır. Mardin Havalimanı 20 km mesafededir. İstanbul, Ankara ve diğer büyük şehirlerle havayolu bağlantısı mevcuttur.

Artuklu gezisi için ne kadar süre ayırmalı?

Önerilen gezi süresi: 2-3 gün. En uygun ziyaret zamanı: ilkbahar ve sonbahar ayları (Nisan-Haziran, Eylül-Kasım).

Gezinize Devam Edin

Mardin'in Diğer İlçeleri

81 il ve 976 ilçe rehberi içinde arayın.