Mardin'in Kızıltepe ilçesinde görülecek 5 yer: Kızıltepe Ulu Camii, Dunaysır Antik Kenti ve Dunaysır Köprüsü. Yöresel lezzetler, pratik bilgiler ve ulaşım rehberiyle Kızıltepe gezinizi planlayın.

Arkadaşlarınla paylaş

Kızıltepe, Mardin ilinin 1.236 km² yüzölçümü ve 485 metre rakımda yer alan, 275.217 nüfuslu ilçesidir.

Tarihçe

MS 1200 yıllarında Artuklular tarafından yapılan ve günümüzde hâlen ibadete açık olan tarihi camii, ilçenin kuruluş tarihine ilişkin bilgileri doğrulamaktadır. Kızıltepe’nin tarihinde bilinen ilk isimleri “Qoser”, “Dunaysir” ve “Telermen”dir; “Telermen” Ermeni tepesi anlamına gelmektedir. 1915’e kadar Ermenilerin çoğunlukta yaşadığı bir bölge olmuş, Kurtuluş savaşı sonrası yıkık viran bir köy görünümündeki şehrin adı 1937’de Kızıltepe olarak değiştirilmiştir.

Coğrafya

İlçede Akdeniz iklimi hakim olup yazları aşırı sıcak ve kurak, kışları ise ılık ve yağışlıdır; bazı yıllar kar yağışı da görülebilir.

Tarihî Mekanlar ve Ticaret

Kızıltepe, Mezopotamya’nın verimli toprakları üzerinde kurulmuş olması ve Asya ile Avrupa kıtaları arasında önemli bir ticaret yolu olan İpek Yolu’nun kavşağında yer alması nedeniyle tarih boyunca önemli bir yerleşim merkezi olmuştur. Artuklular döneminde çarşı, hamam, cami ve medreseleri ile önemli ve zengin bir yerleşim birimi olmasına karşın, sürekli savaşlar ve yağmalar nedeniyle Osmanlıların eline yıkıntı durumunda bir köy olarak geçmiştir.

Tarihçe ve Kültür

Kızıltepe’nin tarihinde bilinen ilk isimler Qoser, Dunaysir ve Telermen’dir. Kızıltepe’deki tarihsel yapıların tümü Artuklular döneminden kalmadır. Artuklular döneminde ilçede çarşı, han, hamam, cami ve medreseleri bulunan önemli ve zengin bir yerleşme vardı.

Son güncelleme:

Kızıltepe'de Görülecek Yerler

  • 2 Tarihi
  • 1 Dini
  • 2 Doğal
Dini

Kızıltepe Ulu Camii

MS 1200 yıllarında Mardin Artukluları'ndan Yavlak Arslan tarafından inşasına başlanmış, Ebü'l-Feth Artuk Arslan tarafından 1204-1205 yıllarında tamamlanan tarihi camidir.

Haritada gör
Tarihi

Dunaysır Antik Kenti

Kızıltepe'nin antik adı Dunaysır'dır. Roma ve Bizans dönemlerine ait kalıntılar ilçe çevresinde bulunur.

Haritada gör
Tarihi

Dunaysır Köprüsü

Kızıltepe-Derik yolu üzerinde, Koçhisar Mahallesi'nde Zergan Çayı üzerinde bulunan köprü.

Haritada gör
Doğal

Yüceli (Ğurs) Vadisi

Yüceli köyünde, Kızıltepe ilçe merkezine 18 km uzaklıkta bulunan vadi ve şelale.

Haritada gör
Doğal

Başdeğirmen Şelalesi (Emrut)

Kızıltepe ilçesinde yer alan şelale; görünümü ile Pamukkale travertenlerini andırıyor.

Haritada gör

Mardin Genelinde Görülecek Yerler

Tümü →

Kızıltepe'ye gelmişken Mardin'in öne çıkan yerlerini de görebilirsiniz. Bu yerler ilin farklı ilçelerindedir; Kızıltepe, il merkezine yaklaşık 20 km uzaklıktadır.

  • Mardin Taş Evleri — Kalenin eteğinden Mezopotamya ovasına doğru basamak basamak inen, yumuşak kalker Mardin taşından yapılmış, avlulu ve kemerli tarihî evler; kentin silueti UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ndedir.
  • Kasımiye Medresesi — Artuklular döneminde başlanıp 15. yüzyıl sonunda Akkoyunlu Sultanı Kasım ibn Cihangir döneminde tamamlanan medrese; iki katlı revaklı avlusu ve havuzuyla bölgenin en önemli eğitim merkezlerinden biriydi.
  • Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi — Artuklu Sultanı Melik Necmeddin İsa'nın 14. yüzyıl sonunda yaptırdığı, dilimli kubbeleri ve zengin taç kapısıyla eski kentin en tanınmış yapılarından medrese; teras kısmından ova manzarası izlenir.
  • Mardin Ulu Camii — Artuklular döneminde yapılan, dilimli kubbesi Mardin mimarisine örnek olan cami; bugünkü minaresi 1888–1889'da kare kaide üzerine inşa edildi.
  • Deyrulzafaran Manastırı — Mardin'in 3 km doğusunda, 5. yüzyılda yapılan Süryani Ortodoks manastırı; uzun süre patriklik merkezi olarak kullanıldı.
  • Mor Gabriel Manastırı — Midyat'ın Güngören köyü yakınında, Tur Abdin platosunda 397'de kurulan, dünyanın ayakta duran ve faal en eski Süryani Ortodoks manastırı; mozaikleri ve kubbeli kiliseleriyle ünlüdür.

Kızıltepe Gezisi İçin Pratik Bilgiler

Önerilen gezi süresi
Yarım gün
En iyi ziyaret zamanı
İlkbahar ve sonbahar ayları
Görülecek yer sayısı
5 nokta

Kızıltepe'de Ne Yenir?

Yemek rehberi →
  • İçli Köfte

    İnce bulgur hamurunun içine kıyma ve baharatlarla hazırlanan iç harcı konularak kaynatılır. Taze ve doğal malzemelerle hazırlanması, yemeğin sağlıklı bir seçenek olmasını sağlar.

  • Kaburga Dolması

    Kuzu kaburgasının içine pirinç ve baharatlarla hazırlanan iç harcı doldurularak fırında pişirilir. Taze ve doğal malzemelerle hazırlanması, yemeğin sağlıklı bir seçenek olmasını sağlar.

  • Hamis, sembusek, ırok, teşt ve şanbörek

    Kızıltepe Belediyesi sayfasında ilçeye özgü başlıca yemekler arasında sayılıyor.

  • Kızıltepe ovası durum buğdayı (Coğrafi Tescilli)

    Kızıltepe ovasında yetiştirilen, Coğrafi Tescilli buğdayın cinsi durum buğdayıdır.

Kızıltepe Kültürü, Yerel Ürünleri ve Ekonomisi

  • Artuklu Mirası

    Kızıltepe, Artuklu döneminden kalma Ulu Camii ile bu beyliğin mimari mirasını yaşatır.

Yerel Ürünler

  • Kızıltepe Kırmızı Mercimeği — Kızıltepe Kırmızı Mercimeği, 29 Eylül 2022 tarihinde menşe adı olarak tescil edilmiştir (TÜRKPATENT tescil no: 1234). Ürün grubu: diğer ürünler. Tescil ettiren: Kızıltepe Ticaret Borsası.
  • Buğday ve Mercimek — Kızıltepe ovası, Güneydoğu Anadolu'nun en verimli tarım alanlarından biridir. Buğday ve mercimek başlıca ürünlerdir.

Ekonomi

Kızıltepe, Mardin'in en kalabalık ilçesidir. Ekonomisi tarım ve ticarete dayanır. Buğday, mercimek ve pamuk başlıca tarım ürünleridir.

Kızıltepe'ye Nasıl Gidilir?

Kızıltepe, Mardin il merkezine 20 km mesafededir. Mardin Havalimanı'na yakın konumdadır.

Google Haritalar'da yol tarifi al Mardin ulaşım rehberi

Kızıltepe Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kızıltepe'de görülecek yerler nelerdir?

Kızıltepe'de öne çıkan 5 yer: Kızıltepe Ulu Camii, Dunaysır Antik Kenti, Dunaysır Köprüsü, Yüceli (Ğurs) Vadisi ve Başdeğirmen Şelalesi (Emrut).

Kızıltepe'de ne yenir?

İçli Köfte, Kaburga Dolması, Hamis, sembusek, ırok, teşt ve şanbörek ve Kızıltepe ovası durum buğdayı (Coğrafi Tescilli) Kızıltepe'nin sofralarında öne çıkan lezzetlerdir.

Kızıltepe'nin nesi meşhur?

Kızıltepe; Kızıltepe Kırmızı Mercimeği ve Artuklu Mirası ile tanınır. Kızıltepe Kırmızı Mercimeği, TÜRKPATENT'te menşe adı olarak tescillidir.

Kızıltepe'ye nasıl gidilir?

Kızıltepe, Mardin il merkezine 20 km mesafededir. Mardin Havalimanı'na yakın konumdadır.

Kızıltepe gezisi için ne kadar süre ayırmalı?

Önerilen gezi süresi: yarım gün. En uygun ziyaret zamanı: ilkbahar ve sonbahar ayları.

Gezinize Devam Edin

Mardin'in Diğer İlçeleri

81 il ve 976 ilçe rehberi içinde arayın.