TR

Gümüşhane'nin Kelkit ilçesinde görülecek 3 yer: Satala (Sadak) Antik Kenti, Kelkit Vadisi ve Kelkit Yaylaları. Yöresel lezzetler, pratik bilgiler ve ulaşım rehberiyle Kelkit gezinizi planlayın.

Arkadaşlarınla paylaş

Genel Bilgiler

Kelkit, Gümüşhane’nin yüzölçümü bakımından en büyük ilçesidir ve nüfus olarak da Gümüşhane’nin yaklaşık %27’sini oluşturur. Kelkit adı, Luvice Kar-ka ve Doruk Yeri anlamına gelen Kra-ka kelimelerinden türetilmiş olabilir.

Tarihçe

Kelkit sınırları içinde yapılan araştırmalarda Geç Bakır Çağı dönemine tarihlenen keramik parçalarına rastlanılarak MÖ 3000 dolaylarına kadar yerleşim tarihini uzatmaktadır. Satala antik kenti Roma döneminde önemli bir sınır şehri ve askeri üs olup, Roma ordusunun XV. Apollinaris Lejyonu burada üstlenmekteydi. Bizanslılar-Emeviler ve Bizanslılar-Abbasiler arasında Kelkit ve çevresi birkaç defa el değiştirmiştir. Anadolu Selçukluları 1058’de yöreyi ele geçirmiş, Malazgirt Savaşı’ndan sonra Selçuklu egemenliği başlamıştır.

Osmanlı Dönemi ve İdari Yapı

Osmanlı idaresiyle birlikte Kelkit, Bayburt Sancağının bir kazası konumunda görülmektedir. 1516 yılında yapılan tahrirde Kelkit kazasında 128 köy ve 36 mezra kaydedilmiş olup, bölgedeki savaşlar nedeniyle sadece 56’sında yerleşim görülmektedir.

Tarihçe ve Kültür

Satala, Roma döneminde XV. Apollinaris Lejyonu’nun bulunduğu askeri üs oldu. Anadolu Selçukluları 1058’de yöreyi ele geçirdi. 1516 tahririnde Kelkit kazasında 128 köy ve 36 mezra kaydedilmiştir. Kelkit 1840’ta kaza oldu; merkez olunca nüfusu fazla arttı.

Son güncelleme:

Kelkit'te Görülecek Yerler

  • 1 Antik Kent
  • 2 Doğal
Antik Kent

Satala (Sadak) Antik Kenti

Kelkit'in güneydoğusundaki Sadak köyü yakınlarında bulunan antik kentte, Roma dönemi XV. Apollinaris Lejyonu konuşlanmıştı.

Haritada gör
Kelkit Vadisi - Kelkit Fotoğraf: Sinan Şahin (CC BY 3.0) · Kaynak
Doğal

Kelkit Vadisi

Kelkit Nehrinin oluşturduğu vadi, tarihî önemi olan bir coğrafyadır.

Haritada gör
Doğal

Kelkit Yaylaları

İlçenin yüksek kesimlerindeki yaylalar, yaz aylarında serin havası ve geniş çayırlarıyla kamp ve doğa turizmi için tercih edilir.

Haritada gör

Gümüşhane Genelinde Görülecek Yerler

Tümü →

Kelkit'e gelmişken Gümüşhane'nin öne çıkan yerlerini de görebilirsiniz. Bu yerler ilin farklı ilçelerindedir; Kelkit, il merkezine yaklaşık 65 km uzaklıktadır.

  • Karaca Mağarası — Torul'un Cebeli köyünde, denizden 1.550 metre yükseklikte, kent merkezine 17 km uzaklıktaki mağara; sarkıt, dikit, sütun, mağara incisi ve traverten basamaklarıyla Türkiye'nin en güzel mağaralarındandır. 1983'te bulundu, 1996'da ziyarete açıldı.
  • Santa Harabeleri — Merkez'e bağlı Dumanlı köyünde, Yanbolu vadisinin 1.600 metre yükseklikteki yamaçlarına dağılmış eski Rum madenci köyleri; 1923 mübadelesine kadar yaşanan yerleşimden taş kiliseler, okul ve ev kalıntıları kalmıştır.
  • Limni Gölü Tabiat Parkı — Torul'un Zigana köyünde, ladin ve sarıçam ormanlarıyla çevrili yayla gölü; 2011'de tabiat parkı ilan edildi.
  • Artabel Gölleri Tabiat Parkı — Torul'da, 1998'de tabiat parkı ilan edilen, buzul çağında oluşmuş beşi büyük, 15'ten fazla gölün bulunduğu dağlık alan; en yüksek noktası 3.331 metrelik Abdalmusa Zirvesi'dir.
  • Satala Antik Kenti — Kelkit'in Sadak köyünde, Roma İmparatorluğu'nun doğu sınırındaki XV. Apollinaris lejyonunun daimi kampı; İmparator Trajan 115'te burayı ziyaret etti.
  • Süleymaniye (Eski Gümüşhane) — Gümüşhane kentinin tarihî çekirdeği; gümüş madenleri ve İpek Yolu sayesinde gelişen eski yerleşimden cami, kilise, hamam, çeşme ve sivil mimari örnekleri kalmıştır.

Kelkit Gezisi İçin Pratik Bilgiler

Önerilen gezi süresi
1 gün
En iyi ziyaret zamanı
Yaz ayları (Haziran-Eylül)
Görülecek yer sayısı
3 nokta

Kelkit'te Ne Yenir?

Yemek rehberi →

  • Kelkit Şeker Fasulyesi

    Kelkit, Şiran ve Köse ilçelerinde yetişen, 2020'de TÜRKPATENT'ten menşe adı tescili alan kuru fasulyedir. Beyaz taneleri üzerindeki pembe leke nedeniyle halk arasında "pembegöz" de denir; hasadı sonbaharda yapılır. Yöredeki lokantalarda ve ev sofralarında yemeklik kuru fasulye olarak sunulur.

  • Kelkit Kavurması

    Yerel rehberlere göre Kelkit çarşısındaki lokantalarda kavurma öğleden sonra, 16.00-17.00 sularında servis edilir ve çabuk tükenir. Sıcak sandviç olarak yemek, yörede bilinen bir alışkanlıktır.

  • Kelkit Döneri

    Gümüşhane rehberlerinde kavurmayla birlikte Kelkit'in öne çıkan et yemekleri arasında sayılır. Çarşıdaki lokantalarda bulunur.

  • Siron

    İnce yufkanın kıyma veya patatesle doldurularak rulo yapılıp fırınlanmasıyla hazırlanır. Kelkit'in geleneksel lezzetidir.

  • Pestil ve Köme

    Dut veya üzüm suyundan yapılan pestil ve cevizli köme, Kelkit'in en bilinen tatlılarıdır.

  • Keşkek

    Buğday ve etin uzun süre kaynatılarak dövülmesiyle hazırlanan keşkek, düğün ve bayram sofralarının vazgeçilmez yemeğidir. Düğün sofralarının olmazsa olmazı olan keşkek, topluluk ruhuyla hazırlanır.

Kelkit Kültürü, Yerel Ürünleri ve Ekonomisi

  • Roma Lejyon Mirası

    Kelkit'teki Satala antik kenti, Roma İmparatorluğu'nun doğu sınırındaki en önemli askeri üslerden biriydi. XV. Apollinaris Lejyonu burada konuşlanmıştı.

  • Kelkit Kültürü

    Kelkit, Gümüşhane'nin en kalabalık ilçesi olup geleneksel düğün adetleri, halk oyunları ve yöresel el sanatlarıyla zengin bir kültürel mirasa sahiptir.

Yerel Ürünler

  • Kelkit Ketesi — Kelkit Ketesi, 2 Aralık 2021 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiştir (TÜRKPATENT tescil no: 961). Ürün grubu: fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri, tatlılar. Tescil ettiren: Kelkit Ticaret ve Sanayi Odası.
  • Kelkit Şeker Fasulyesi — TÜRKPATENT'te menşe adı olarak tescillidir (No: 479, 2 Ocak 2020); Kelkit, Şiran ve Köse ilçelerinde yetişir.
  • Kelkit Zilli Kilimi — Kelkit Zilli Kilimi, 21 Haziran 2019 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiştir (TÜRKPATENT tescil no: 437). Ürün grubu: halılar ve kilimler. Tescil ettiren: Kelkit Kaymakamlığı.

Ekonomi

Kelkit, Gümüşhane'nin en büyük ilçesidir. Tarım ve hayvancılık ekonominin temelini oluşturur. Buğday, arpa ve şeker pancarı üretimi başlıca gelir kaynaklarıdır. Pestil üretimi de önemli bir ekonomik faaliyettir.

Kelkit'e Nasıl Gidilir?

Kelkit, Gümüşhane il merkezine 65 km mesafededir. Erzincan-Gümüşhane karayolu üzerinde yer alır. Trabzon Havalimanı'na yaklaşık 170 km uzaklıktadır.

Google Haritalar'da yol tarifi al Gümüşhane ulaşım rehberi

Kelkit Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kelkit'te görülecek yerler nelerdir?

Kelkit'te öne çıkan 3 yer: Satala (Sadak) Antik Kenti, Kelkit Vadisi ve Kelkit Yaylaları.

Kelkit'te ne yenir?

Kelkit Şeker Fasulyesi, Kelkit Kavurması, Kelkit Döneri, Siron, Pestil ve Köme ile Keşkek Kelkit'in sofralarında öne çıkan lezzetlerdir.

Kelkit'in nesi meşhur?

Kelkit; menşe adı tescilli Kelkit Şeker Fasulyesi, Kelkit Ketesi ve kavurması ile Roma dönemi Satala antik kentiyle tanınır.

Kelkit'e nasıl gidilir?

Kelkit, Gümüşhane il merkezine 65 km mesafededir. Erzincan-Gümüşhane karayolu üzerinde yer alır. Trabzon Havalimanı'na yaklaşık 170 km uzaklıktadır.

Kelkit gezisi için ne kadar süre ayırmalı?

Önerilen gezi süresi: 1 gün. En uygun ziyaret zamanı: yaz ayları (Haziran-Eylül).

Gezinize Devam Edin

Gümüşhane'nin Diğer İlçeleri

81 il ve 976 ilçe rehberi içinde arayın.