Karaman’ı Tanıyın
Karaman, İç Anadolu’nun güneyinde, Konya Ovası’nın Toroslar’a dayandığı yerde kurulmuştur; il toprakları kuzeyde düz ovalardan güneyde Ermenek ve Sarıveliler’in sarp Toros vadilerine uzanır. Kentin antik adı Laranda’dır; ortaçağda Larende olarak anıldı. Bugünkü adını, 13. yüzyılda bölgede kurulan ve Anadolu beyliklerinin en güçlü ve en uzun ömürlüsü olan Karamanoğulları’nın kurucusu Karaman Bey’den alır.
Karamanoğulları’nın ikinci hükümdarı Karamanoğlu Mehmed Bey, 13 Mayıs 1277’de Konya’da yayımladığı fermanla divanda, dergâhta, mecliste ve pazarda Türkçeden başka dil kullanılmamasını emretti; bu nedenle her yıl 13 Mayıs Karaman’da Türk Dil Bayramı olarak kutlanır. Beylik döneminden kalan Hatuniye Medresesi (1382), İbrahim Bey İmareti (1432–1433) ve Aktekke Camii (Mader-i Mevlânâ), Karaman’ı Selçuklu sonrası Anadolu mimarisinin önemli merkezlerinden biri yapar. Karamanoğulları 1487’de Osmanlı’ya katıldı.
Kentin kuzeyinde yükselen sönmüş volkan Karadağ’ın yamaçlarında, Bizans döneminden kalma çok sayıda kilise ve manastırın bulunduğu Binbirkilise yer alır; bu alan 20. yüzyıl başında Gertrude Bell’in çalışmalarıyla tanındı. Rivayete göre Yunus Emre’nin Karaman’da yaşadığı ve burada gömüldüğü anlatılır; Evliya Çelebi de bu rivayeti aktarır. Karaman 1989’da il oldu.
Ne Zaman Gidilir?
Karaman’da karasal iklim görülür: Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1951–2025 ortalamaları:
| Ay |
Ort. en yüksek |
Ort. en düşük |
Yağış |
Yağışlı gün |
| Ocak |
5,7 °C |
−3,6 °C |
42 mm |
10 |
| Şubat |
7,4 °C |
−2,6 °C |
34 mm |
9 |
| Mart |
12,6 °C |
0,6 °C |
37 mm |
9 |
| Nisan |
18,3 °C |
5,1 °C |
35 mm |
8 |
| Mayıs |
23,3 °C |
9,0 °C |
35 mm |
9 |
| Haziran |
27,8 °C |
12,7 °C |
24 mm |
5 |
| Temmuz |
31,1 °C |
15,3 °C |
7 mm |
1 |
| Ağustos |
31,1 °C |
14,8 °C |
6 mm |
1 |
| Eylül |
27,2 °C |
10,5 °C |
9 mm |
2 |
| Ekim |
20,8 °C |
5,9 °C |
27 mm |
6 |
| Kasım |
13,8 °C |
1,3 °C |
33 mm |
6 |
| Aralık |
7,8 °C |
−1,5 °C |
47 mm |
10 |
En uygun dönemler nisan–haziran ve eylül–ekimdir. 13 Mayıs Türk Dil Bayramı kentin en önemli etkinliğidir. Yaz günleri sıcak, geceleri serindir; Karadağ ve Binbirkilise’yi gezerken gölge az olduğundan sabah saatlerini tercih edin. Ermenek ve Taşkale’nin yükseltisi daha fazla olduğu için kışın yolları karla kapanabilir.
Karaman’a Nasıl Gidilir?
Trenle: Karaman, 8 Ocak 2022’den beri yüksek hızlı tren ağına bağlıdır; Konya üzerinden Ankara’ya ve İstanbul’a doğrudan seferler vardır. Kent aynı zamanda Konya–Adana demiryolu üzerindedir.
Uçakla: İlde havalimanı yoktur; en yakın havalimanı yaklaşık 115 km kuzeydeki Konya Havalimanı’dır.
Karayoluyla: Karaman, Konya–Karaman–Mersin yolu üzerindedir; Konya’ya yaklaşık 115 km, Mersin’e yaklaşık 200 km uzaklıktadır. Ermenek’e Toroslar’ı aşan dağ yoluyla ulaşılır.
Bölge Bölge Karaman
- Merkez: Karaman Kalesi, Hatuniye Medresesi, Karaman Müzesi, Aktekke Camii, İbrahim Bey İmareti, Yunus Emre Camii ve Türbesi.
- Karadağ ve Binbirkilise: Madenşehri (Binbirkilise) ve Değle köylerindeki Bizans kilise kalıntıları, sönmüş volkanın kraterleri.
- Taşkale ve Manazan: Kayalık yamaçlara oyulmuş yüzlerce tahıl ambarı ve çok katlı Manazan mağaraları; tescilli Taşkale halısı.
- Ermenek: Karamanoğulları’nın ilk merkezi; Tol Medrese, Akça Mescit ve Ermenek Kalesi, Ermenek Barajı ve Göksu vadisi.
- Ayrancı: Divle köyündeki obrukta olgunlaşan Divle obruk peyniri.
- Başyayla ve Sarıveliler: Toros köyleri, tescilli Başyayla karın kaymağı ve Sarıveliler yöresel giysileri.
Gezi Rotası Önerileri
1. gün — Kent merkezi: Karaman Kalesi, Hatuniye Medresesi’nin taç kapısı ve Karaman Müzesi; ardından Aktekke Camii ve Yunus Emre Türbesi. Öğle yemeğinde Karaman mayalısı ya da tahinli pide.
2. gün — Binbirkilise: Karadağ’ın yamaçlarında Madenşehri ve Değle köylerindeki kilise kalıntıları; dönüşte krater manzarası.
3. gün — Taşkale ve Manazan: Taşkale’nin kayalara oyulmuş ambarları ve köydeki halı dokuma atölyeleri; Manazan mağaralarının katları.
Karaman Mutfağı
Karaman mutfağı İç Anadolu ile Toros yaylalarının ürünlerini birleştirir. İlin en tanınmış ürünü, Ayrancı’nın Divle köyündeki 36 metre derinliğindeki obrukta kuzu ve oğlak derisine basılarak olgunlaştırılan, yaklaşık beş ayda kırmızımsı rengini alan Karaman Divle obruğu tulum peyniridir.
Coğrafi işaret tescilli diğer lezzetler: Karaman mayalısı, Karaman tahinli pide, Karaman kırma böreği, Karaman şebit pilavı, Karaman ilisıra dolması, Karaman guymak tatlısı, Karaman hacı lokuru, Ermenek helvası, Ermenek batırması, Başyayla karın kaymağı, Karaman ekşikara üzümü ve Kazımkarabekir kabak çekirdeği.
El Sanatları
Taşkale’de kadınlar tarafından dokunan Taşkale halısı ve Toros köylerine özgü Sarıveliler yöresel giysileri coğrafi işaret tescillidir.
Pratik İpuçları
- Binbirkilise’deki kalıntılar açık alanda ve köy içindedir; rehber ya da yerel bir kılavuzla gezmek kalıntıları bulmayı kolaylaştırır.
- Taşkale’ye kent merkezinden yaklaşık 1 saatte ulaşılır; köydeki dokuma atölyelerini ziyaret etmek için önceden haber verin.
- Divle peynirini Ayrancı’da üreticiden almak mümkündür; obruk ziyaretleri için yerel izin gerekebilir.
- Karaman–Konya arasındaki hızlı tren ile Konya ve Karaman’ı aynı gezide birleştirebilirsiniz.