Tokat'ın Turhal ilçesinde görülecek 7 yer: Turhal Şeker Fabrikası, Turhal Kalesi ve Yeşilırmak Kıyıları. Yöresel lezzetler, pratik bilgiler ve ulaşım rehberiyle Turhal gezinizi planlayın.
Turhal, Tokat ilinin il merkezine 46 km uzaklıkta olan ve Şubat 2021’de yayınlanan 2024 ADNKS kayıtlarına göre ilçe merkez nüfusu 61.621, köylerle birlikte ise nüfusu 78.827 olan bir ilçesidir. Turhal, hem ilçe merkez hem de köylerle birlikte toplam nüfus bakımından Erbaa’dan sonra Tokat’ın ikinci büyük ilçesidir.
Yeşilırmak havzasında kurulan Turhal, İç Anadolu Bölgesi’ni Karadeniz’e, Doğu Anadolu Bölgesi’ni batıya bağlayan yolların kesiştiği yerde yer almaktadır. Cumhuriyetin ilk yıllarındaki nüfusuyla küçük bir yerleşim yeri iken 1944 yılında ilçe olmuş, konumu ve ekonomik yapısı ile Türkiye’nin en hareketli yerleşim yerlerinden birisi haline gelmiştir. Antik çağlarda Pontus Galatikus, Ustus Polemoniakus, Komona Pontiki gibi adlarla anılmış olan Turhal’ın tarihinin binlerce yıl ötelere gittiği anlaşılmaktadır. MÖ 3000 yıllarında Mezopotamya’da yaşayan Sümer alfabesi ile yazılmış iki kitabenin Turhal Kalesinde bulunması, Turhal’ın tarihinin 5000 yıl önceye gittiğini göstermektedir. 1399’da ilk kez Osmanlıların eline geçtikten sonra Ankara savaşından sonra 1413’te kesin olarak Osmanlı topraklarına katıldı.
Temeli 1933’te Sanayi Bakanı Celal Bayar tarafından atılan Turhal Şeker Fabrikası, açılışı 1934 yılında İsmet İnönü tarafından yapılmıştır. Turhal Makine Fabrikası ve son yıllarda Toprak sanayi, konfeksiyon ve Antimuan madeni gibi yatırımlar yöreye hayat vermiştir.
Turhal’ın yüzölçümü 940 km² olup ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 536 metredir. Yeşilırmak vadisinde bulunan Turhal ilçesi, etrafı dağlar ve yüksek tepelerle çevrili 3 km genişliğinde 9 km uzunluğunda bir ova üzerinde bulunmaktadır. Türkiye’nin en uzun akarsularından biri olan Yeşilırmak Turhal’ın şehir merkezinden geçmektedir.
Turhal antik çağlarda Pontus Galatikus, Ustus Polemoniakus ve Komona Pontiki gibi adlarla anılmıştır. Turhal Kalesinde bulunan Sümer alfabesi yazılı iki kitabe, Turhal’ın 5000 yıl öncesine gittiğini göstermektedir. Pers asıllı Ariaretes tarafından Gaziura başkent yapılmıştır. 1399’da ilk kez Osmanlıların eline geçmiş, 1413’te kesin olarak Osmanlı topraklarına katılmıştır. 1944 yılında Turhal ilçe statüsü kazanmıştır. Kurtuluş Savaşında Turhal yüzlerce şehit vermiştir. Şeker Fabrikası’nın temeli 1933’te Celal Bayar, açılışı 1934’te İsmet İnönü tarafından yapılmıştır.
Eski zamanlarda Turhal’da bir Rum beyinin varvara adlı kızı olan tepe ‘Varvara tepesi’ olarak bilinir ve buradan hala su çıkmaktadır. Celali İsyanlarına esin kaynağı olan ve isyanlara adını veren Celal, Turhal’lıdır.
Son güncelleme:
1934 yılında Cumhuriyet'in ilk sanayi yatırımlarından biri olarak kurulan Turhal Şeker Fabrikası, Türkiye'nin en eski şeker fabrikalarından biridir. Fabrika binası erken Cumhuriyet dönemi endüstriyel mimarisinin önemli bir örneğidir.
Haritada görİlçe merkezinin kuzeyindeki tepe üzerinde yer alan kale, Roma ve Bizans dönemlerine ait kalıntılar barındırır. Selçuklu döneminde onarılan kaleden Turhal ovası ve Yeşilırmak vadisinin manzarası izlenebilir.
Haritada görTurhal'ın içinden geçen Yeşilırmak, kıyısındaki yürüyüş parkurları ve piknik alanlarıyla şehir halkının dinlenme mekanıdır. Nehir boyunca uzanan yeşil kuşak doğa yürüyüşü için uygun bir güzergah sunar.
Haritada görTürkiye'nin en uzun akarsularından biri olan Yeşilırmak, Turhal'ın şehir merkezinden geçmektedir. Nehir kanyonları ve çevresi doğa turizmi için önemli bir alandır.
Haritada görYeşilırmak vadisinde yer alan Turhal Ovası, çevresinde dağlar ve yüksek tepelerle çevrilidir. Ovada tarım ve hayvancılık yapılmaktadır.
Haritada görMütareke ve milli mücadele yıllarında Turhal, Mustafa Kemal'in önderliğinde Kurtuluş Savaşında yüzlerce şehit vermiştir. İlçe bu dönemin tarihî mirasını korumaktadır.
Haritada görAntik çağlarda Pontus Galatikus, Ustus Polemoniakus ve Komona Pontiki gibi adlarla anılan Turhal, binlerce yıl boyunca önemli bir yerleşim merkezi olmuştur.
Haritada görTurhal'a gelmişken Tokat'ın öne çıkan yerlerini de görebilirsiniz. Bu yerler ilin farklı ilçelerindedir; Turhal, il merkezine yaklaşık 46 km uzaklıktadır.
Kuzu eti, patates, patlıcan ve domates dilimlerinin şişe dizilerek odun ateşinde pişirilmesiyle hazırlanır. Turhal'da da yaygın olarak tüketilen bu lezzet, Tokat'ın coğrafi işaretli yemeğidir.
İnce açılmış yufkaların arasına kıyma veya peynir konularak sacda pişirilen geleneksel börek, Turhal kahvaltı sofralarının vazgeçilmez lezzetidir.
1934'te kurulan Turhal Şeker Fabrikası, Atatürk'ün sanayileşme politikasının simgelerinden biridir. Fabrika, Turhal'ın ekonomik ve sosyal yapısını şekillendirmiş olup şehrin kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Turhal ekonomisi tarım ve sanayiye dayanır. Şeker pancarı üretimi ve Turhal Şeker Fabrikası ilçe ekonomisinin temelini oluşturur. Buğday, ayçiçeği ve ceviz diğer önemli tarım ürünleridir. İlçede gıda işleme ve küçük ölçekli sanayi tesisleri de faaliyet göstermektedir.
Turhal, Tokat il merkezine 46 km uzaklıktadır. Amasya-Tokat karayolu üzerinde yer alır. Demiryolu bağlantısı mevcut olup Samsun-Sivas hattı üzerindedir. Şehirlerarası otobüs seferleriyle büyük şehirlere bağlantı sağlanır.
Turhal'da öne çıkan 7 yer: Turhal Şeker Fabrikası, Turhal Kalesi, Yeşilırmak Kıyıları, Yeşilırmak Nehri, Turhal Ovası, Kurtuluş Savaşı Anıtı ve Şehitlik ve Antik Turhal Şehirleri (Pontus Galatikus, Komona Pontiki).
Tokat Kebabı ve Bat Böreği Turhal'ın sofralarında öne çıkan lezzetlerdir.
Turhal; Turhal Yoğurtmacı ve Cumhuriyet Dönemi Sanayi Mirası ile tanınır. Turhal Yoğurtmacı, TÜRKPATENT'te mahreç işareti olarak tescillidir.
Turhal, Tokat il merkezine 46 km uzaklıktadır. Amasya-Tokat karayolu üzerinde yer alır. Demiryolu bağlantısı mevcut olup Samsun-Sivas hattı üzerindedir. Şehirlerarası otobüs seferleriyle büyük şehirlere bağlantı sağlanır.
Önerilen gezi süresi: 1 gün. En uygun ziyaret zamanı: ilkbahar ve sonbahar (Nisan-Haziran, Eylül-Ekim).