Fotoğraf: ahmet bzt (CC BY 3.0) · Kaynak Tokat'ın Zile ilçesinde görülecek 6 yer: Zile Kalesi, Zile Saat Kulesi ve Maşat Höyük. Yöresel lezzetler, pratik bilgiler ve ulaşım rehberiyle Zile gezinizi planlayın.
Tokat il merkezine 66 km uzaklıkta olup, Anadolu’nun en eski yerleşim merkezlerinden biridir.
Zile’de yerleşimin tarihi Geç Kalkolitik Çağ’a (M.Ö 5000-4000) kadar uzanmakta olup sırasıyla Hitit, Kaşka, Frig, Kimmer, İskit, Asur, Med, Pers, Büyük İskender, Pontus, Roma, Bizans ve nihayetinde 1071 yılından kısa süre sonra Türk hakimiyeti altına girmiştir. Hititler zamanında Zile’nin ismi Anzilia (Uru An-zi-li-ya) olarak geçmekte olup yerleşimin kuruluşu bu döneme tarihlenmektedir. Strabon, Antik çağlarda Zela adıyla bahsedilen yerleşimin Asur kraliçesi Semiramis tarafından kurulduğunu belirtmiş, yerleşimin yer aldığı bölgeyi Zelitis olarak adlandırmıştır. MÖ IV. yüzyılda Pers Bereket Tanrıçası Anaitis (Anahita) kültüne ait tapınak bulunmaktadır. Dânişmend Gazi, ileri harekâtında Zile’nin de bulunduğu birçok yeri ele geçirmiş ve 1080 yılında Dânişmendliler Beyliği’ni kurmuştur. 1175’te Danişmendliler’in yıkılmasıyla Zile yerleşimi Anadolu Selçuklu Devleti egemenliğine girmiştir. 1399 yılında Yıldırım Bayezid tarafından Zile Osmanlı topraklarına katılmıştır.
1650 senesinde yerleşimi gezen Evliya Çelebi, Türkçede halı ve kilime Zili denildiğini ve şehirde halı ve kilimin çokça dokunmasından dolayı yerleşime Zile adı verildiğini belirtmiştir.
Hititler zamanında Zile’nin ismi Anzilia olarak geçmekte ve yerleşimin kuruluşu bu döneme tarihlenmektedir. Zile, Sivas vilayetinin Tokat Sancağı’na bağlı bir kaza merkeziydi. 19. yüzyılda Charles Texier, Zile’de yılda bir kez pamuk hasadı sonunda düzenlenen panayırı kaydetmiştir. Evliya Çelebi, Seyahatnamesi’nde yerleşimi Zeyli olarak adlandırmıştır. Maşat Höyük’te eski Tunç Çağı, Hitit Çağı ve Frig Çağı’na ait üç dönem yaşanmıştır. Zile Kent Müzesi 2022 yılında ziyarete açılmıştır.
Son güncelleme:
Fotoğraf: ahmet bzt (CC BY 3.0) · Kaynak MÖ 47 yılında Roma İmparatoru Julius Caesar'ın Pontus Kralı II. Pharnakes'i yendiği ve ünlü 'Veni, Vidi, Vici' (Geldim, Gördüm, Yendim) sözünü söylediği yer olarak bilinir. Kale, Hitit döneminden itibaren kullanılmış olup surları ve burçları kısmen ayaktadır.
Haritada gör1906 yılında II. Abdülhamid döneminde inşa edilen saat kulesi, 25 metre yüksekliğiyle ilçenin simgesi haline gelmiştir. Taş işçiliği ve Osmanlı dönemi mimarisiyle dikkat çeken kule, şehir merkezinde yer alır.
Haritada görZile'nin 15 km güneybatısında yer alan höyük, Hitit dönemine ait önemli bir arkeolojik alandır. Kazılarda Hitit çivi yazılı tabletler, seramikler ve mühürler bulunmuştur. Tapınak ve saray kalıntıları Hitit uygarlığının önemli kanıtlarıdır.
Haritada gör13. yüzyılda Selçuklu döneminde inşa edilen cami, taş işçiliği ve mihrap süslemeleriyle dikkat çeker. Birçok kez restore edilen yapı, ilçenin en eski ibadethanelerinden biridir.
Haritada görYaklaşık 900 metrekarelik alanda Roma döneminden Osmanlı dönemine kadar Zile tarihini sergileyen bir kent müzesidir.
Haritada görNasıl Gidilir bilgisine göre Zile ilçesi Yalınyazı köyünde yer alan Maşat Höyük.
Haritada görZile'ye gelmişken Tokat'ın öne çıkan yerlerini de görebilirsiniz. Bu yerler ilin farklı ilçelerindedir; Zile, il merkezine yaklaşık 66 km uzaklıktadır.
Zile Pekmezi, 17 Kasım 2009 tarihinde mahreç işareti olarak tescil edilmiştir (TÜRKPATENT tescil no: 118). Ürün grubu: çikolata, şekerleme ve türevi ürünler. Tescil ettiren: Zile Ticaret Borsası.
Pekmez ve nişasta karışımının kaynatılıp ceviz dizilerine batırılmasıyla hazırlanan geleneksel tatlı, Zile'nin coğrafi işaretli lezzetidir. Sonbahar aylarında bağ bozumu döneminde yapılır.
Kuzu eti, patates, patlıcan ve domates dilimlerinin şişe dizilerek odun ateşinde pişirilmesiyle hazırlanır. Zile'de de yaygın olarak tüketilen bu lezzet, Tokat'ın simge yemeğidir.
Julius Caesar'ın MÖ 47'de Zile'de kazandığı zafer ve söylediği 'Geldim, Gördüm, Yendim' sözü, ilçeyi dünya tarihinde önemli bir yere koymuştur. Her yıl bu olayı anmak için kültürel etkinlikler düzenlenmektedir.
Zile, yüzyıllardır süregelen bağcılık geleneğiyle tanınır. Bağ bozumu döneminde pekmez kaynatma ve köme yapma gelenekleri hâlâ sürdürülmektedir.
Zile ekonomisi tarım, bağcılık ve ticarete dayanır. Üzüm, pekmez ve ceviz üretimi başlıca gelir kaynaklarıdır. İlçede gıda işleme tesisleri ve küçük ölçekli sanayi kuruluşları faaliyet göstermektedir. Tarihi zenginlikleri sayesinde kültür turizmi de gelişmektedir.
Zile, Tokat il merkezine 66 km uzaklıktadır. Amasya-Tokat karayolu üzerinde yer alır. Demiryolu bağlantısı mevcut olup Samsun-Sivas hattı üzerindedir. Şehirlerarası otobüs seferleriyle büyük şehirlere bağlantı sağlanır.
Zile'de öne çıkan 6 yer: Zile Kalesi, Zile Saat Kulesi, Maşat Höyük, Zile Ulu Camii, Zile Kent Müzesi ve Maşat Höyük Örenyeri.
Zile Pekmezi, Zile Kömesi ve Tokat Kebabı Zile'nin sofralarında öne çıkan lezzetlerdir.
Zile; Zile Beji Mermeri ve Veni Vidi Vici Mirası ile tanınır. Zile Beji Mermeri, TÜRKPATENT'te menşe adı olarak tescillidir.
Zile, Tokat il merkezine 66 km uzaklıktadır. Amasya-Tokat karayolu üzerinde yer alır. Demiryolu bağlantısı mevcut olup Samsun-Sivas hattı üzerindedir. Şehirlerarası otobüs seferleriyle büyük şehirlere bağlantı sağlanır.
Önerilen gezi süresi: 1-2 gün. En uygun ziyaret zamanı: ilkbahar ve sonbahar (Nisan-Haziran, Eylül-Ekim).