Elazığ’ı Tanıyın
Elazığ, Doğu Anadolu’nun Yukarı Fırat bölümünde, Keban ve Karakaya baraj göllerinin kucakladığı geniş bir ovada kurulmuştur. Kentin tarihî çekirdeği, bugünkü merkezin 8 km kuzeyinde, 1.450 metre yükseklikteki platoda bulunan Harput’tur. MÖ 8. yüzyılda Urartuların kurduğu kale; Pers, Roma, Bizans, Çubukoğulları, Artuklular, Selçuklular ve Akkoyunlular döneminde bölgenin merkezi oldu. Su kıtlığı nedeniyle harcına süt katıldığı rivayet edilen kale bu yüzden Süt Kalesi diye de anılır. Harput 2018’de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alındı.
-
yüzyılda halkın ovaya inmesiyle kurulan yeni kent önce Mamuratü’l-Aziz, ardından Elaziz ve Cumhuriyet döneminde Elazığ adını aldı. Harput, kendine özgü makamları ve uzun havalarıyla Harput musikisinin, “gakkoş” kültürünün ve zengin bir mutfağın kaynağıdır.
-
yüzyılda Fırat üzerine yapılan Keban Barajı (1965–1975), Türkiye’nin dördüncü büyük gölünü oluşturdu ve uzun yıllar ülke elektriğinin beşte birini tek başına üretti. Kentin güneydoğusundaki Hazar Gölü, Doğu Anadolu Fayı üzerinde oluşmuş derin bir tektonik göldür; 24 Ocak 2020’de bu fay üzerinde Sivrice merkezli büyük bir deprem yaşandı.
Ne Zaman Gidilir?
Elazığ’da karasal iklim görülür: Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve karlıdır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1938–2025 ortalamaları:
| Ay |
Ort. en yüksek |
Ort. en düşük |
Yağış |
Yağışlı gün |
| Ocak |
3,1 °C |
−3,8 °C |
42 mm |
12 |
| Şubat |
5,2 °C |
−2,9 °C |
43 mm |
11 |
| Mart |
11,0 °C |
1,0 °C |
58 mm |
13 |
| Nisan |
18,0 °C |
6,5 °C |
63 mm |
12 |
| Mayıs |
23,7 °C |
10,9 °C |
54 mm |
11 |
| Haziran |
29,9 °C |
15,4 °C |
12 mm |
4 |
| Temmuz |
34,4 °C |
19,4 °C |
4 mm |
1 |
| Ağustos |
34,4 °C |
19,3 °C |
2 mm |
1 |
| Eylül |
29,5 °C |
14,6 °C |
9 mm |
2 |
| Ekim |
21,6 °C |
8,9 °C |
39 mm |
7 |
| Kasım |
12,8 °C |
3,2 °C |
50 mm |
9 |
| Aralık |
5,7 °C |
−1,1 °C |
45 mm |
12 |
En uygun dönemler mayıs–haziran ve eylül–ekimdir. Temmuz ve ağustosta ortalama en yüksek sıcaklık 34 °C’dir; Hazar Gölü kıyısı yazın serin bir kaçış noktasıdır. Kışın Hazarbaba Kayak Merkezi’nde kayak yapılır.
Elazığ’a Nasıl Gidilir?
Uçakla: Elazığ Havalimanı, 1960’ta sivil uçuşlara açılan Türkiye’nin ilk sivil havalimanlarından biridir; İstanbul ve Ankara’dan düzenli seferler vardır.
Trenle: Ankara’dan kalkan Van Gölü ve Güney Kurtalan ekspresleri Elazığ’dan geçer; Elazığ–Tatvan bölgesel treni de buradan kalkar.
Karayoluyla: Elazığ; Malatya, Bingöl, Tunceli ve Diyarbakır’a bağlanan yolların kavşağındadır. Harput kent merkezine 8 km, Hazar Gölü yaklaşık 30 km uzaklıktadır.
Bölge Bölge Elazığ
- Merkez ve Harput: Harput Kalesi, Ulu Cami, Meryem Ana Kilisesi, Sarahatun ve Kurşunlu camileri, Arap Baba Türbesi, tarihî konaklar; kentte Arkeoloji ve Etnografya Müzesi ile Buzluk Mağarası.
- Sivrice: Hazar Gölü ve Hazarbaba Kayak Merkezi.
- Keban ve Ağın: Keban Barajı ve baraj gölü kıyısı; tescilli Ağın leblebisi ve Keban biberi.
- Palu: Murat Nehri’ne hâkim, Urartu yazıtlı Palu Kalesi ve Eski Palu Ulu Camii; tescilli Palu tava.
Gezi Rotası Önerileri
1. gün — Harput: Sabah Harput Kalesi ve Meryem Ana Kilisesi; ardından eğik minaresiyle Ulu Cami, Sarahatun ve Kurşunlu camileri. Öğle Harput’un konaklarında orcik ve sırın; akşamüstü kaleden ova manzarası ve çedene kahvesi.
2. gün — Göller: Sabah Hazar Gölü kıyısında yürüyüş; öğleden sonra Keban Barajı’nın manzarası ve Ağın’da leblebi.
Ek gün: Palu Kalesi’nin Urartu yazıtı ve kaya mezarları.
Elazığ Mutfağı
Elazığ’ın tescilli lezzetleri: Elazığ orciği (cevizli pestil ve şıradan yapılan sucuk benzeri tatlı), sırın yemeği, taş ekmeği tatlısı, Palu tava, Ağın leblebisi, Keban biberi, Elazığ vişnesi, Elazığ çedene kahvesi (menengiç kahvesi), Elazığ geven balı ve menceki buğdayı. Bağcılıkta öküzgözü, boğazkere ve tahannebi üzümleri tescillidir. Harput köftesi ve içli köfte de sofraların vazgeçilmezidir.
Pratik İpuçları
- Harput tepede olduğu için kent merkezinden birkaç derece serindir; akşamları için bir hırka bulundurun.
- Harput’ta hafta sonları konaklarda Harput musikisi dinletileri yapılır.
- Hazar Gölü’nde yüzerken derinliğin kıyıdan hızla arttığını unutmayın.