Araban Kalesi
Ortaçağ dönemine ait kale kalıntıları, ilçenin tarihi Raban adıyla bilinen döneminden kalmadır. 958 yılında Bizans-Hamdani savaşına sahne olan kale, stratejik konumuyla Fırat Nehri vadisini kontrol altında tutmuştur.
Haritada görGaziantep'in Araban ilçesinde görülecek 13 yer: Fırat Nehri Vadisi, Araban Kalesi ve Araban Tarihi Çarşı. Yöresel lezzetler, pratik bilgiler ve ulaşım rehberiyle Araban gezinizi planlayın.
Araban, Gaziantep ilinin bir ilçesidir. 1954’te Gaziantep merkez ilçesinin Cingife bucağına bağlı olan Altıntaş köyü merkez olmak üzere Araban bucağı kurulmuş, 1957’de merkezi Altıntaş köyü olan bağımsız bir ilçe haline gelmiştir. İlçenin yüzölçümü 592 km², rakımı 533 metre ve nüfusu 32540 kişidir.
Araban’da yazların sıcak ve kurak, kışların serin ve yağışlı geçtiği Akdeniz iklimi hüküm sürmektedir. Araban Ovası 1000-1500 metre yüksekliğinde bir plato üzerinde yer almakta, topraklarının etrafı dağlarla çevrilmiştir.
Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan 1148-1150 yıllarında Araban Kalesi’ni ele geçirmiş, ardından 1155’te Atabey Nureddin Mahmud Zengi, Araban’ı Selçuklulardan almıştır. Yavuz Sultan Selim zamanında bölge 1517’de Osmanlı topraklarına katılmış ve 1523 yılından sonra Birecik Sancağı’nın Rumkale kazasına bağlanmıştır.
İlçenin ekonomisi tarıma dayanmakta, pamuk, buğday, arpa, mısır, sarımsak ve Antep fıstığı tarımı önceliklidir. Sanayi ve turizm gelişmemiş durumdadır.
Araban, 1957 yılında Gaziantep merkez ilçesinden ayrılarak ilçe olmuştur. Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan, 1148-1150 yıllarında Araban Kalesi’ni ele geçirmiştir. İlçede tespitli ve tescilli 9 höyük, 1 kaya mezarı, 1 lahit, 3 anıt mezar, 1 köprü, 1 kilise mozaiği, 1 kale ve 1 ören yeri bulunmaktadır. Araban Firik ve Sarımsak Festivali, kaymakamlık, belediye ve ziraat odası tarafından ilk kez düzenlenmiştir.
Son güncelleme:
Ortaçağ dönemine ait kale kalıntıları, ilçenin tarihi Raban adıyla bilinen döneminden kalmadır. 958 yılında Bizans-Hamdani savaşına sahne olan kale, stratejik konumuyla Fırat Nehri vadisini kontrol altında tutmuştur.
Haritada görOsmanlı döneminden kalma taş yapılarıyla dikkat çeken eski çarşı bölgesi, geleneksel el sanatları ve yerel ürünlerin satıldığı dükkanlarıyla hâlâ canlılığını korumaktadır. Dar sokakları ve kemerli geçitleri Osmanlı ticaret geleneğini yansıtır.
Haritada görGümüşpınar köyü sınırları içinde, Karasu ırmağı üzerine kurulmuş köprü.
Haritada görKöy içinde yer alan anıt mezar; kaynağa göre Gaziantep çevresinde en sağlam anıttır.
Haritada görKöy içinde yer alan anıt mezar; kaynağa göre anıtlar arasında en çok tahrip görmüş olanıdır.
Haritada görFıstıklıdağ Köyü'nün batısında, kalker ana kayaya oyulmuş kaya mezarları.
Haritada görAraban ilçe merkezinde bulunan, yüksekliği 20 m olan höyük; üzerinde kale yer alır.
Haritada görGüllüce köyü sınırları içinde yer alan höyük; stratejik konumda olduğu düşünülmektedir.
Haritada görİlçe Fırat Nehri'nin batısında yer almakta, Fırat Nehri Araban'ın Şanlıurfa ili ile doğal sınırını çizmektedir.
Haritada görAraban çevresindeki geniş zeytin bahçeleri, özellikle ilkbahar aylarında piknik ve doğa gezisi için tercih edilen alanlardır. Bölge, Güneydoğu Anadolu'nun önemli zeytin üretim merkezlerinden biridir.
Haritada görAraban'a gelmişken Gaziantep'in öne çıkan yerlerini de görebilirsiniz. Bu yerler ilin farklı ilçelerindedir; Araban, il merkezine yaklaşık 70 km uzaklıktadır.
Kuzu etinin özel baharatlarla marine edilerek kömür ateşinde pişirilmesiyle hazırlanan yöresel kebap, Gaziantep mutfağının Araban'a özgü yorumudur.
İnce hamurun üzerine kıyma, soğan, domates ve biber karışımı sürülerek taş fırında pişirilen Araban lahmacunu, ince hamuru ve bol malzemesiyle tanınır.
İnce açılmış yufkanın içine Antep fıstığı ve kaymak konularak sacda pişirilmesiyle hazırlanır. Gaziantep'in simge tatlısı olan katmer, Araban'da da kahvaltı sofralarının vazgeçilmezidir.
Genç buğdaydan elde edilen firikle yapılan, özellikle özel günlerde tercih edilen yemek.
Araban Sarımsağı'nın etle buluştuğu, ilçeyle özdeşleşmiş bir yemek.
Araban'da yetişen, Avrupa Birliği coğrafi işaret tescilli sarımsak.
Araban'ın tarihi adı Raban olup Bizans, Haçlı, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde önemli bir yerleşim yeri olmuştur. 1097'de Ermeni hükümdar Kogh Vasil'in yönetiminde kalan bölge, 1150'de Selçuklu Sultanı I. Mesud tarafından fethedilmiştir.
Araban, Güneydoğu Anadolu'nun zengin kültürel dokusunu yansıtan geleneksel düğün törenleri, halk oyunları ve yöresel el sanatlarıyla bilinir. Bakırcılık ve kilim dokumacılığı hâlâ sürdürülen geleneksel zanaatlardandır.
Araban ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Zeytin, Antep fıstığı ve üzüm başlıca tarımsal ürünlerdir. Zeytinyağı üretimi ilçenin en önemli gelir kaynağıdır. Son yıllarda küçük ölçekli sanayi ve ticaret de gelişme göstermektedir.
Araban, Gaziantep il merkezine yaklaşık 70 km mesafededir. Gaziantep-Adıyaman karayolu üzerinde yer alır. Gaziantep Oğuzeli Havalimanı'na yaklaşık 90 km uzaklıktadır. İlçeye ulaşım minibüs ve otobüs seferleriyle sağlanır.
Araban'da öne çıkan 13 yer: Fırat Nehri Vadisi, Araban Kalesi, Araban Tarihi Çarşı, Zeytinlik Mesire Alanları, Araban Höyüğü ve Kalesi, Septimus Sevrerus Köprüsü, Hisar Anıt Mezarı, Elif Anıt Mezarı, Hasanoğlu Anıt Mezarı, Kemerli Kaya Mezarı, Ardıl (Alacahöyük) Höyüğü, Şelveran Höyüğü ve Gece Höyüğü.
Araban Kebabı, Lahmacun, Katmer ve Firik pilavı Araban'ın sofralarında öne çıkan lezzetlerdir.
Araban; Araban Sarımsağı ve Raban Tarihi Mirası ile tanınır. Araban Sarımsağı, TÜRKPATENT'te menşe adı olarak tescillidir.
Araban, Gaziantep il merkezine yaklaşık 70 km mesafededir. Gaziantep-Adıyaman karayolu üzerinde yer alır. Gaziantep Oğuzeli Havalimanı'na yaklaşık 90 km uzaklıktadır. İlçeye ulaşım minibüs ve otobüs seferleriyle sağlanır.
Önerilen gezi süresi: 1 gün. En uygun ziyaret zamanı: ilkbahar ve sonbahar ayları (Nisan-Mayıs, Eylül-Ekim).