Fotoğraf: Dosseman (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Artvin; Çoruh vadisinin sarp yamaçlarındaki 10. yüzyıl Gürcü manastırları İşhan, Dörtkilise, Barhal ve Tbeti'yi, Türkiye'nin ilk UNESCO biyosfer rezervi Camili'yi, Karagöl ve Hatila millî parklarını, Kaçkarların Yusufeli yamaçlarını ve Kafkasör boğa güreşlerini bir araya getiren, Karadeniz'in en dağlık ve en yeşil illerinden biridir.
Son güncelleme:
Artvin'de görülmesi gereken 19 yer; tarihi yapılardan doğal güzelliklere, türlerine göre sıralandı. Her noktayı tek tıkla haritada açabilirsiniz.
Fotoğraf: Dosseman (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Gürcü kralı Büyük Aşot'un 937'de yaptırdığı, halk arasında Livane Kalesi olarak bilinen kale; kente girişi ve Çoruh'taki ulaşımı denetliyordu. Osmanlı döneminde onarılıp genişletilmiş, 2004'te restore edilip 2012'de ışıklandırılarak ziyarete açılmıştır.
Haritada gör
Fotoğraf: Bertramz (CC BY-SA 3.0) · Kaynak Klarceti'nin başkenti Ardanuç'taki kale-kent; Gürcü kralı Vahtang Gorgasali dönemine (5. yüzyıl) uzanır, 9. yüzyılda I. Aşot Kurapalati tarafından yeniden kuruldu ve 1551'de Osmanlılara geçti. 220 metre uzunluğundaki kale, dev bir kaya bloğunun üzerindedir.
Haritada gör
Fotoğraf: Sairzamanlar (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Şavşat kasabasındaki en önemli tarihî yapı; İberia kralı I. Adarnase'ye (ö. 923) atfedilir. Yakınındaki 9.–10. yüzyıl Satle Kilisesi büyük ölçüde ayaktadır.
Haritada gör
Fotoğraf: Partridgebirdie (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Yusufeli'nin İşhan köyündeki Gürcü manastırı; 9. yüzyılda Rahip Saba tarafından 7. yüzyıldan kalma bir kilisenin yerine kuruldu, 1032'de mimar İvane Morçaisdze tarafından yenilendi. Çoruh havzasındaki beş piskoposluk merkezinden biriydi; kubbesi ve kabartmalı cepheleriyle Tao-Klarceti'nin başyapıtlarındandır.
Haritada gör
Fotoğraf: Volker Höhfeld (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Yusufeli'nin Tekkale köyünün 5 km uzağındaki 10. yüzyıl Gürcü manastırı; adı Gürcüce Othta Eklesia'nın ('dört kilise') çevirisidir. Kör kemer dizileriyle süslü büyük bazilikası Barhal Kilisesi'nin örneğidir.
Haritada gör
Fotoğraf: Scott Dexter (CC BY-SA 2.0) · Kaynak Yusufeli'nin Altıparmak köyündeki, Gürcü kralı III. Davit tarafından 961–973 arasında yaptırılan manastırın ana kilisesi; 28 × 19 metrelik üç nefli bazilika, bölgenin en sağlam ayakta kalan Gürcü yapılarındandır. 1677'de camiye çevrilmiştir.
Haritada gör
Fotoğraf: Bertramz (CC BY-SA 3.0) · Kaynak Şavşat'ın Cevizli köyündeki Tbeti Manastırı'nın ana kilisesi; ilk yapısı Aşot Kuhi döneminde (918'den önce) inşa edildi, 11. ve 13. yüzyıllarda genişletildi. Büyük ölçüde yıkılmış olsa da kesme taş işçiliği hâlâ etkileyicidir.
Haritada gör
Fotoğraf: bynyalcin (CC BY 3.0) · Kaynak Kent merkezine 12 km uzaklıktaki, ormanlarla çevrili yaklaşık 1.200 metre yükseklikteki yayla; her yıl düzenlenen Kafkasör Kültür, Turizm ve Sanat Festivali'nin boğa güreşlerine ev sahipliği yapar.
Haritada gör
Fotoğraf: Seymark (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Artvin merkezine 10 km uzaklıktaki V biçimli, yer yer kanyonlaşan dar vadi; yamaç eğimi yer yer yüzde 100'e ulaşır. 500'ü aşkın bitki türü ve ayı, yaban keçisi, dağ horozu gibi hayvanlarıyla zengin bir millî parktır.
Haritada görArtvin–Ardanuç yolunun 25. kilometresinde, Ardanuç'a 7 km uzaklıkta, 2,5 km uzunluğunda ve yer yer 200 metre derinliğinde kanyon; 2018'de tabiat parkı ilan edilmiştir.
Haritada gör
Fotoğraf: Wikimedia Commons (CC BY-SA) · Kaynak Şavşat'taki millî park iki bölümden oluşur: İlçenin 45 km kuzeyinde, ladin ve çam ormanlarıyla çevrili bir heyelan gölü olan Karagöl ve 17 km uzaklıktaki, 1.700–1.800 metre yükseklikteki Sahara Yaylası. Meşeli peribacaları da park sınırlarındadır.
Haritada gör
Fotoğraf: Laz (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Borçka'ya 25–27 km uzaklıkta, iki bölümlü heyelan gölü; 2002'de kurulan Borçka Gölü Tabiat Parkı içindedir. Çevresi ahşap yürüyüş yollarıyla donatılmıştır.
Haritada gör
Fotoğraf: Leplebi (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Borçka'nın Gürcistan sınırındaki Camili ve çevresindeki köyleri kapsayan 27.152 hektarlık havza; 2005'te UNESCO tarafından Türkiye'nin ilk biyosfer rezervi ilan edildi. Alanın %65'i ormandır; 990 bitki taksonu kaydedilmiştir ve Kafkas arısının yaşam alanıdır. 1921'de Macahel'in 12 köyü Gürcistan'da, 6 köyü Türkiye'de kalmıştır.
Haritada gör
Fotoğraf: Enverkaranfil (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Camili Biyosfer Rezervi içinde, Karçal Dağları'ndaki Maral Deresi üzerinde tek basamakta 63 metreden dökülen şelale; Borçka'ya 55, Artvin'e 90 km uzaklıktadır.
Haritada gör
Fotoğraf: Yenertan (CC BY-SA 4.0) · Kaynak 3.937 metrelik Kaçkar Dağı, Kuzeydoğu Anadolu dağlarının en yüksek noktasıdır. Yusufeli'nin Yaylalar (Hevek) ve Olgunlar köyleri, zirveye ve buzul göllerine çıkan yürüyüş rotalarının başlangıç noktalarıdır.
Haritada görÇoruh'un Yusufeli sınırlarındaki yaklaşık 100 km'lik bölümü Türkiye'nin en zorlu rafting ve kano parkurlarındandı. Barajlar nedeniyle nehrin bir bölümü göle dönüştüğünden rafting bugün daha çok Barhal ve Çoruh'un kalan serbest kesimlerinde yapılır.
Haritada gör
Fotoğraf: Mehmet Ali Acar (CC BY-SA 4.0) · Kaynak Artvin–Erzurum yolu üzerinde, Çoruh'taki 249 metre yüksekliğindeki beton kemer baraj; Türkiye'nin en yüksek ikinci barajıdır ve 2012'de açılmıştır.
Haritada görLaz kültürünün merkezlerinden Hopa'da 19. yüzyıldan kalma ahşap Laz camileri bulunur. İlçenin 15 km doğusundaki Sarp Sınır Kapısı 1989'da açılmıştır ve Batum'a yaklaşık 20 km uzaklıktadır.
Haritada gör1973'ten beri düzenlenen Arhavi Kültür ve Sanat Festivali ile ünlü sahil ilçesi; güneyinde Agara, Soğuksu ve Şenyurt gibi yaylalar 2.000 metreye kadar yükselir.
Haritada görArtvin, Türkiye’nin kuzeydoğu ucunda, Gürcistan sınırında, Çoruh Nehri’nin Kaçkar ve Karçal dağları arasında açtığı derin vadide yer alır. İl merkezi Çoruh’a bakan dik bir yamaca, yaklaşık 500 metre yüksekliğe kurulmuştur; 30 km’lik sahil şeridi (Hopa ve Arhavi) ile 3.937 metrelik Kaçkar Dağı arasında çok kısa mesafede çok farklı iklimler ve bitki örtüleri görülür.
Orta Çağ’da bu topraklar Gürcü Bagratlı hanedanının yurdu olan Tao-Klarceti bölgesiydi. 9.–11. yüzyıllarda vadilere kurulan manastırlar — Yusufeli’deki İşhan, Dörtkilise (Othta Eklesia) ve Barhal (Parhali), Şavşat’taki Tbeti — Gürcü mimarisinin en parlak örneklerindendir. Artvin Kalesi’ni 937’de Gürcü kralı Büyük Aşot yaptırmış, Ardanuç ise uzun süre Klarceti’nin başkenti olmuştur. Bölge 16. yüzyılın ortasında Osmanlı yönetimine girdi; 1878–1921 arasında Rus idaresinde kaldıktan sonra Moskova Antlaşması ile Türkiye’ye katıldı.
Bugün Artvin; Türkiye’nin ilk UNESCO biyosfer rezervi olan Camili (Macahel), iki millî parkı (Hatila Vadisi ve Karagöl-Sahara), Çoruh üzerindeki dev barajları ve her haziranda düzenlenen Kafkasör boğa güreşleri ile tanınır.
Artvin merkezi, kıyıya göre daha kuru ve kışları daha soğuktur. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1949–2025 ortalamaları:
| Ay | Ort. en yüksek | Ort. en düşük | Yağış | Yağışlı gün |
|---|---|---|---|---|
| Ocak | 6,4 °C | −0,1 °C | 85 mm | 13 |
| Şubat | 8,4 °C | 0,5 °C | 72 mm | 13 |
| Mart | 12,5 °C | 3,0 °C | 61 mm | 14 |
| Nisan | 18,0 °C | 7,3 °C | 53 mm | 13 |
| Mayıs | 21,9 °C | 11,2 °C | 54 mm | 14 |
| Haziran | 24,3 °C | 14,4 °C | 48 mm | 13 |
| Temmuz | 25,9 °C | 17,0 °C | 32 mm | 8 |
| Ağustos | 26,5 °C | 17,3 °C | 29 mm | 8 |
| Eylül | 24,0 °C | 14,3 °C | 39 mm | 9 |
| Ekim | 19,7 °C | 10,3 °C | 61 mm | 11 |
| Kasım | 13,5 °C | 5,8 °C | 75 mm | 11 |
| Aralık | 8,0 °C | 1,9 °C | 87 mm | 12 |
En iyi dönem haziran–eylüldür. Temmuz ve ağustos yılın en kuru aylarıdır; yayla yolları açıktır ve Kaçkar yürüyüşleri bu dönemde yapılır. Kafkasör boğa güreşleri haziran sonu–temmuz başında düzenlenir. Eylül ve ekimde Çoruh vadisindeki ormanlar sonbahar renklerine bürünür. Kışın yüksek yaylalara ve Karagöl’e çıkan yollar kar nedeniyle kapanabilir.
Uçakla: En yakın havalimanı, Rize’nin Pazar ilçesinde denizin doldurulmasıyla yapılan ve 2022’de açılan Rize-Artvin Havalimanı’dır. Havaş otobüsleri Artvin otogarından Borçka, Hopa ve Arhavi üzerinden havalimanına yaklaşık 2,5 saatte ulaşır. Hopa havalimanına daha yakındır.
Karayoluyla: Artvin, Karadeniz sahil yoluna Hopa üzerinden, Erzurum’a Yusufeli–Tortum üzerinden, Ardahan’a Şavşat–Yalnızçam üzerinden bağlanır. Hopa’nın 15 km doğusundaki Sarp Sınır Kapısı, Gürcistan’ın Batum kentine (yaklaşık 20 km) açılır; Türk vatandaşları yalnızca kimlik kartıyla geçebilir.
1. gün — Merkez: Artvin Kalesi’ni görün, öğleden sonra Kafkasör Yaylası’na çıkın; ardından Hatila Vadisi’nde kısa bir yürüyüş yapın.
2. gün — Şavşat ve Ardanuç: Sabah Ardanuç’ta Cehennem Deresi Kanyonu ve Ardanuç Kalesi; öğleden sonra Şavşat’ta Tbeti Kilisesi ve Karagöl.
3. gün — Yusufeli: Çoruh vadisinden Yusufeli’ye inip İşhan ve Dörtkilise manastırlarını görün; Altıparmak köyündeki Barhal Kilisesi’nden sonra Kaçkarların eteğindeki Yaylalar köyüne çıkın.
Ek gün — Borçka ve Macahel: Borçka Karagölü, Camili köyü ve Maral Şelalesi (Artvin’e yaklaşık 90 km, yolun bir kısmı dar ve virajlıdır).
Artvin mutfağında kıyıda hamsi ve mısır, iç kesimde tereyağı, peynir ve buğday öne çıkar. Coğrafi işaretli ürünler arasında Hopa hamsili ekmeği, Hopa Laz böreği ve Borçka demir elması bulunur. Kafkas arısının yaşam alanlarından olan Camili ve Hatila çevresinde üretilen bal, Şavşat’ın tereyağlı ketesi de denenmesi gereken lezzetlerdendir.
Artvin'in 9 ilçesinde gezilecek yerleri keşfedin. Her ilçenin ayrıntılı rehberinde görülecek yerler, yöresel lezzetler ve ulaşım bilgisi yer alıyor.
Mısır unu ve hamsiyle yapılan, coğrafi işaret tescilli Hopa ekmeği.
Yufka arasına muhallebi konularak yapılan, coğrafi işaret tescilli tatlı börek.
Tereyağlı, iç harçlı Şavşat ketesi.
Coğrafi işaret tescilli, sert dokulu ve dayanıklı yerel elma.
Artvin Kalesi, Kafkasör Yaylası, Hatila Vadisi, İşhan, Dörtkilise, Barhal ve Tbeti kiliseleri, Ardanuç Kalesi ve Cehennem Deresi Kanyonu, Şavşat Karagöl, Borçka Karagölü, Camili Biyosfer Rezervi, Maral Şelalesi ve Kaçkar Dağları başlıca duraklardır.
Rize'nin Pazar ilçesindeki Rize-Artvin Havalimanı'dır. Havaş otobüsleri Artvin otogarından havalimanına yaklaşık 2,5 saatte ulaşır.
Kafkasör Kültür, Turizm ve Sanat Festivali her yıl yaz başında (genellikle haziran sonu–temmuz başı) Artvin'e 12 km uzaklıktaki Kafkasör Yaylası'nda düzenlenir.
Borçka'daki Camili (Macahel) havzası, 2005'te UNESCO tarafından Türkiye'nin ilk biyosfer rezervi ilan edilmiştir; Kafkas arısının yaşam alanıdır.
Yusufeli'de İşhan Manastırı, Dörtkilise ve Barhal Kilisesi; Şavşat'ta Tbeti Kilisesi ve Satle Kilisesi; Ardanuç Kalesi içindeki kilise kalıntıları.
Haziran–eylül arası en uygun dönemdir. Temmuz ve ağustos en kurak aylardır; yayla yolları açıktır.
Bu rehberdeki bilgiler aşağıdaki kaynaklardan derlenmiş ve doğrulanmıştır (son kontrol: 7 Ekim 2026). Bir hata görürseniz bize bildirin.