Giresun’u Tanıyın
Giresun, Doğu Karadeniz’in batı ucunda, denize uzanan bir yarımadanın üzerinde ve çevresinde kurulmuştur. Antik çağdaki adı Kerasus (Yunanca Kerasounta) idi; Pontus Kralı I. Farnakes döneminde Pharnakeia adıyla yeniden kurulduğu kabul edilir. Rivayete göre Romalı general Lucullus, MÖ 1. yüzyılda kirazı buradan Avrupa’ya götürdü ve meyvenin pek çok dildeki adı (cherry, cerise, kiraz) kentin adından türedi.
Yarımadanın tepesindeki Giresun Kalesi Helenistik dönemden kalmadır; Trabzon İmparatorluğu döneminde Türklere karşı sınır kalesi oldu ve 1461’de Fatih Sultan Mehmed’in Trabzon’u almasıyla Osmanlı’ya geçti. 19. yüzyılda fındık ticaretiyle zenginleşen kentte tüccarlar, kalenin eteklerindeki Zeytinlik semtinde Avrupa’dan getirilen malzemelerle konaklar yaptırdı. Giresun 1923’te il oldu.
Giresun’un adı bugün en çok fındıkla anılır: Türkiye dünya fındık üretiminin büyük bölümünü karşılar ve Giresun tombul fındığı en kaliteli çeşitlerden sayılır; Türkiye’de coğrafi işaret tescili alan ilk ürünlerdendir. İlin doğu ilçelerinde çay da yetiştirilir. Kıyıdan yaklaşık 1,6 km açıktaki Giresun Adası, Kefken Adası ile birlikte Karadeniz’de Türkiye’ye ait iki adadan biridir. Güneyde Karadeniz Dağları’nın ardında kalan Şebinkarahisar ve Alucra ise iklim ve kültür bakımından İç Anadolu’ya yakındır.
Ne Zaman Gidilir?
Giresun’da ılıman ve her mevsim yağışlı Karadeniz iklimi görülür. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1929–2025 ortalamaları:
| Ay |
Ort. en yüksek |
Ort. en düşük |
Yağış |
Yağışlı gün |
| Ocak |
10,7 °C |
4,8 °C |
128 mm |
15 |
| Şubat |
10,7 °C |
4,5 °C |
101 mm |
14 |
| Mart |
11,9 °C |
5,4 °C |
99 mm |
16 |
| Nisan |
15,1 °C |
8,5 °C |
76 mm |
15 |
| Mayıs |
19,0 °C |
12,8 °C |
69 mm |
14 |
| Haziran |
23,6 °C |
17,2 °C |
77 mm |
12 |
| Temmuz |
26,2 °C |
19,9 °C |
81 mm |
11 |
| Ağustos |
26,7 °C |
20,4 °C |
89 mm |
11 |
| Eylül |
23,7 °C |
17,4 °C |
130 mm |
12 |
| Ekim |
20,0 °C |
13,8 °C |
163 mm |
14 |
| Kasım |
16,4 °C |
10,2 °C |
151 mm |
13 |
| Aralık |
13,0 °C |
7,0 °C |
127 mm |
14 |
En uygun dönem haziran–eylüldür. Yaylalar ancak hazirandan eylüle kadar tam olarak ziyaret edilebilir; Kümbet ve Bektaş’ta yayla şenlikleri temmuz–ağustosta yapılır. 20 Mayıs’taki Aksu Festivali ve ağustos sonundaki fındık hasadı kentin en canlı dönemleridir. Sonbahar en yağışlı mevsimdir; ekimde yağmur ihtimali yüksektir. Kışlar kıyıda ılıman, yaylalarda ise çok karlıdır.
Giresun’a Nasıl Gidilir?
Uçakla: Ordu-Giresun Havalimanı, Giresun’un Piraziz ilçesi ile Ordu’nun Gülyalı ilçesi arasında, deniz doldurularak yapılmıştır; 2015’te açılan havalimanı Türkiye’de deniz üzerine inşa edilen ilk havalimanıdır. Giresun merkezine yaklaşık 30–35 km uzaklıktadır. Trabzon Havalimanı da yaklaşık 130 km doğudadır.
Karayoluyla: Giresun, Samsun–Ordu–Giresun–Trabzon sahil yolu üzerindedir: Ordu’ya yaklaşık 45 km, Trabzon’a yaklaşık 130 km uzaklıktadır. Şebinkarahisar ve Sivas’a Eğribel Geçidi üzerinden ulaşılır. İlde demiryolu yoktur.
Bölge Bölge Giresun
- Merkez: Giresun Kalesi ve Kale Parkı, Zeytinlik semti, Giresun Müzesi (Gogora Kilisesi), Seyyid Vakkas Türbesi, sahil yürüyüş yolu ve Giresun Adası.
- Dereli: Kuzalan Tabiat Parkı ve Mavi Göl, Kuzalan Şelalesi, Kümbet ve Bektaş yaylaları, Aksu vadisi.
- Doğu kıyısı (Keşap, Espiye, Tirebolu, Görele, Eynesil): Tirebolu’nun denize uzanan kayalık üzerindeki kalesi, Espiye’de Andoz Kalesi, çay bahçeleri ve sahil; Görele dondurması.
- Batı kıyısı (Bulancak, Piraziz): Fındık bahçeleri ve sahil, Piraziz elması.
- Güney (Şebinkarahisar, Alucra, Çamoluk): Bazalt kayalık üzerindeki Şebinkarahisar Kalesi, Şebinkarahisar karadutu, Alucra oğlak kebabı ve Çakrak köyündeki kilise kalıntısı.
Gezi Rotası Önerileri
1. gün — Kent merkezi: Sabah Kale Parkı’ndan Karadeniz ve adayı seyredin; ardından Zeytinlik’in konakları ve Giresun Müzesi. Öğleden sonra yazın tekneyle Giresun Adası’na geçiş; akşam sahil yolunda yürüyüş ve fındıklı tatlılar.
2. gün — Dereli ve yaylalar: Kuzalan Şelalesi ve Mavi Göl’ün travertenleri, ardından 1.640 metredeki Kümbet Yaylası ya da 2.100 metredeki Bektaş Yaylası’nda konaklama.
3. gün — Doğu kıyısı: Keşap ve Espiye’den Tirebolu Kalesi’ne; dönüşte Görele’de dondurma.
Alternatif — Şebinkarahisar: Eğribel Geçidi’ni aşarak Şebinkarahisar Kalesi’ne ve Alucra’ya uzanan, iç Anadolu manzaralarına geçen bir günlük rota.
Giresun Mutfağı
Giresun mutfağının temelinde fındık, mısır, karalahana ve hamsi vardır. Coğrafi işaret tescilli ürünler: Giresun tombul fındığı, Giresun sivri fındığı ve Giresun kalınkara fındığı (Giresun karası), Giresun fındık ezmesi ve Giresun fındık ezmeli kadayıf tatlısı, Giresun ısırganı, Görele dondurması, Çavuşlu ekmeği, Piraziz elması, Şebinkarahisar karadutu, Çamoluk şeker kuru fasulyesi ve Alucra oğlak kebabı.
Yöresel lezzetler arasında karalahana sarması ve çorbası, ısırgan çorbası, mısır ekmeği, hamsili pilav, kuymak (mıhlama), fındıklı baklava ve Giresun pidesi sayılabilir. Güney ilçelerde mutfak İç Anadolu’ya yaklaşır: Alucra’da oğlak kebabı, Şebinkarahisar’da dut pekmezi ve pestil öne çıkar.
Gelenekler ve El Sanatları
Aksu Festivali, Rumi takvime göre 7 Mayıs’a, Miladi takvimde 20 Mayıs’a denk gelen bahar şenliğidir: Aksu Deresi’nin denize döküldüğü yerde toplanan halk, dilek tutarak teknelerle Giresun Adası’nın çevresinde dolaşır ve denize çakıl taşı atar. Horon ve kemençe kıyı ilçelerinin, davul-zurna ise yaylaların vazgeçilmezidir. Şebinkarahisar’ın Tamzara köyünde dokunan Tamzara dokuması coğrafi işaret tescillidir.
Pratik İpuçları
- Giresun Adası’na tekne seferleri yalnızca yaz aylarında ve deniz koşulları uygunsa yapılır; adada kalıcı tesis yoktur, su ve gölge için hazırlıklı gidin.
- Yayla yolları kışın kar nedeniyle kapanabilir; Kümbet ve Bektaş için haziran–eylül arasını tercih edin.
- Fındık alırken kabuklu, iç ve kavrulmuş seçeneklerini ayrı ayrı sorun; taze mahsul eylülden itibaren satılır.
- Yanınıza her mevsim bir yağmurluk alın; yazın bile ani sağanaklar görülebilir.