Trabzon’u Tanıyın
Trabzon, Doğu Karadeniz Bölgesi’nin batı kesiminde, denizden yamaçlara tırmanan bir kent ve yüksek dağlar arasındaki vadilerle bölünmüş bir ildir. Antik çağda Trapezus adıyla anılan kent, Bizans dönemi ve sonrasında Trabzon İmparatorluğu’nun başkentiydi. Kentin en bilinen tarihî yapıları arasında Trabzon İmparatorluğu’nun günümüze ulaşan en iyi korunmuş anıtı kabul edilen Ayasofya (bugün cami) yer alır; Bizans taşra üslubu, Gürcü soğan kubbesi ve Selçuklu taş işçiliğini birleştirir.
İlin simgesi Sümela Manastırı, Maçka ilçesinde Altındere Vadisi Millî Parkı sınırlarında, Kara tepesinin üzerinde, deniz seviyesinden 1.150 metre yükseklikte bir Rum Ortodoks manastır ve kilise kompleksidir; MS 365–395 yıllarında inşa edildiği sanılır. 2010’da, 88 yıl aradan sonra 15 Ağustos’ta ilk ayin düzenlenmiştir. Merkez ilçe Ortahisar’daki Trabzon Atatürk Köşkü (1890–1912) ve Kostaki Konağı (bugün Trabzon Müzesi, 1898–1913) 19. yüzyıl sonu mimarisinin örnekleridir.
Trabzon’un yaylaları, Uzungöl ve Sera Gölü gibi heyelan set gölleri ve Karadeniz mutfağı da ilin güçlü yanlarıdır. Sera Gölü, 21 Şubat 1950’de aşırı yağış sonucu Derecik Vadisi yamaçlarından kopan kayaçların vadi tabanını tıkamasıyla oluşmuştur.
Ne Zaman Gidilir?
Trabzon’da ılıman ve yağışlı Karadeniz iklimi görülür; Eylül–kasım en yağışlı dönemdir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1927–2025 ortalamaları:
| Ay |
Ort. en yüksek |
Ort. en düşük |
Yağış |
Yağışlı gün |
| Ocak |
10,9 °C |
4,8 °C |
83 mm |
12 |
| Şubat |
10,8 °C |
4,5 °C |
64 mm |
12 |
| Mart |
12,0 °C |
5,5 °C |
60 mm |
13 |
| Nisan |
15,6 °C |
8,8 °C |
57 mm |
12 |
| Mayıs |
19,2 °C |
13,0 °C |
53 mm |
12 |
| Haziran |
23,3 °C |
17,2 °C |
52 mm |
10 |
| Temmuz |
26,1 °C |
20,0 °C |
37 mm |
8 |
| Ağustos |
26,7 °C |
20,5 °C |
48 mm |
8 |
| Eylül |
23,9 °C |
17,5 °C |
79 mm |
10 |
| Ekim |
20,1 °C |
13,7 °C |
113 mm |
12 |
| Kasım |
16,6 °C |
10,1 °C |
99 mm |
11 |
| Aralık |
13,1 °C |
6,8 °C |
85 mm |
12 |
En uygun dönem haziran–eylül başıdır. Uzungöl ve yayla yolları yaz aylarında erişilebilir; Sümela’ya yağış ve sis nedeniyle bazı günler görüş kapanabilir.
Trabzon’a Nasıl Gidilir?
Uçakla: Trabzon Havalimanı 1957’de hizmete girmiştir; şehir merkezinin 5 km doğusundadır ve DHMİ tarafından işletilir.
Karayoluyla: Samsun–Trabzon sahil yolu ile Hopa yönüne devam edilir; Zigana Tüneli ile Gümüşhane–Erzurum yoluna bağlanılır.
Bölge Bölge Trabzon
- Ortahisar (merkez): Ayasofya, Trabzon Kalesi, Atatürk Köşkü, Trabzon Müzesi (Kostaki Konağı), Boztepe (merkeze 3 km, antik Minthrion).
- Maçka: Sümela Manastırı, Vazelon Manastırı, Hamsiköy ve Altındere Vadisi Millî Parkı.
- Çaykara: Uzungöl (1.000 × 500 metre, 15 metre derinlik).
- Akçaabat: Eski adı Polathane; köftesi ve horonuyla bilinir, Sera Gölü ilçe sınırlarındadır.
- Sürmene, Of ve Araklı: Sürmene bıçağı ve pidesi, Of, Araklı sahilleri.
- Vakfıkebir, Tonya, Çarşıbaşı ve Şalpazarı: Vakfıkebir ekmeği ve külek peyniri, Tonya tereyağı, Çarşıbaşı keşanı ve Ağasar yöresel giysileri.
Gezi Rotası Önerileri
1. gün — Trabzon merkez: Ayasofya, Trabzon Kalesi, Atatürk Köşkü ve Trabzon Müzesi; akşam Boztepe’de çay.
2. gün — Sümela ve Maçka: Sümela Manastırı ve Vazelon Manastırı, Hamsiköy’de sütlaç.
3. gün — Uzungöl: Çaykara’da Uzungöl çevresinde yürüyüş; dönüşte Sürmene’de bıçak ve pide.
Trabzon Mutfağı
Trabzon mutfağı; mısır, hamsi, peynir ve tereyağına dayanır. Coğrafi işaret tescilli lezzetler: Akçaabat köftesi, Hamsiköy sütlacı, Trabzon kuymağı, Vakfıkebir ekmeği, Vakfıkebir külek peyniri, Sürmene pidesi, Çarşıbaşı keşanı, Trabzon kazaziyesi, Tonya tereyağı ve Arsin Foşa fındığı. Ürünler: Yomra elması.
El Sanatları
Sürmene bıçağı, Trabzon telkariye ve hasırı, Trabzon fanilası ve Ağasar (Şalpazarı) yöresel giysileri coğrafi işaret tescillidir.
Pratik İpuçları
- Sümela’ya sabah gitmek hem kalabalıktan hem sisten kaçınmanıza yardımcı olur.
- Uzungöl yazın çok kalabalık olur; mümkünse sabahın erken saatlerinde gidin.
- Hamsi mevsimi (kasım–şubat) ile yaz yayla sezonu için konaklama önceden ayırtılmalıdır.