Kastamonu’yu Tanıyın
Kastamonu, Batı Karadeniz’in iç kesiminde, Küre Dağları ile Ilgaz Dağları arasındaki vadilerde kurulmuştur; il toprakları kuzeyde Karadeniz kıyısındaki İnebolu, Cide ve Abana’dan güneyde Tosya’ya uzanır. Antik Paflagonya bölgesinin parçası olan topraklarda Roma döneminde Pompeius’un kurduğu Pompeiopolis (bugünkü Taşköprü yakını) bölgenin merkeziydi. Kentin adının, 10. yüzyılda Bizanslı komutan Manuel Erotikos Komnenos’un yaptırdığı Kastra Komnenon (“Komnenoslar’ın kalesi”) adından geldiği kabul edilir.
Selçuklular döneminde Çobanoğulları, ardından Candaroğulları (İsfendiyaroğulları) Beyliği’nin merkezi olan Kastamonu 1461’de Osmanlı’ya katıldı. Beylik döneminden kalan Kasabaköy Mahmut Bey Camii (1366), metal çivi kullanılmadan yapılmış ahşap çatısı ve kalem işleriyle 2023’te “Anadolu’nun Ortaçağ Ahşap Hipostil Camileri” kapsamında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alındı. Kentin Osmanlı dönemi simgesi ise 1506’da yapılan Nasrullah Camiidir.
Kurtuluş Savaşı’nda İnebolu limanına gemilerle gelen cephane, Kastamonu ve Çankırı üzerinden Ankara’ya uzanan 344 km’lik İstiklal Yolu boyunca kağnılarla cepheye taşındı; bu yolda donarak hayatını kaybeden Şerife Bacı Türk kadınının mücadelesinin simgesi oldu. 1925 yazında Atatürk, Kastamonu ve İnebolu’da yaptığı konuşmalarla Şapka İnkılabı’nı başlattı.
Ne Zaman Gidilir?
Kastamonu’da Karadeniz ile karasal iklim arasında geçiş özellikleri görülür: Kışlar soğuk ve karlı, yazlar ılık geçer. Kıyı ilçeleri daha ılıman ve yağışlıdır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 1930–2025 ortalamaları (il merkezi):
| Ay |
Ort. en yüksek |
Ort. en düşük |
Yağış |
Yağışlı gün |
| Ocak |
3,3 °C |
−4,5 °C |
30 mm |
12 |
| Şubat |
6,2 °C |
−3,4 °C |
27 mm |
11 |
| Mart |
11,0 °C |
−0,8 °C |
36 mm |
12 |
| Nisan |
16,7 °C |
3,4 °C |
51 mm |
13 |
| Mayıs |
21,3 °C |
7,6 °C |
75 mm |
15 |
| Haziran |
24,8 °C |
10,5 °C |
73 mm |
12 |
| Temmuz |
27,9 °C |
12,4 °C |
32 mm |
6 |
| Ağustos |
28,2 °C |
12,3 °C |
31 mm |
6 |
| Eylül |
24,0 °C |
9,0 °C |
31 mm |
7 |
| Ekim |
18,2 °C |
5,2 °C |
34 mm |
9 |
| Kasım |
11,1 °C |
0,9 °C |
29 mm |
10 |
| Aralık |
5,0 °C |
−2,3 °C |
34 mm |
12 |
Kent ve kanyonlar için mayıs–ekim, deniz için temmuz–ağustos, kayak için aralık–mart idealdir. Kent merkezinde yazın bile geceler serindir. Valla Kanyonu gibi zorlu parkurlar yalnızca yaz sonunda, su seviyesi düştüğünde ve rehberle yapılmalıdır. Taşköprü Sarımsak Festivali ağustos sonunda düzenlenir.
Kastamonu’ya Nasıl Gidilir?
Uçakla: Kastamonu Havalimanı (KFS) kent merkezinin yaklaşık 10 km güneydoğusundadır; İstanbul’dan seferler vardır.
Karayoluyla: Ankara’dan Ilgaz Tüneli üzerinden yaklaşık 240 km (3 saat), Safranbolu’dan yaklaşık 100 km uzaklıktadır. İnebolu’ya Küre Dağları’nı aşan yolla yaklaşık 90 km’dir. İlde yolcu treni yoktur.
Bölge Bölge Kastamonu
- Merkez: Kastamonu Kalesi, Nasrullah Camii ve Meydanı, Saat Kulesi, tarihî konaklar, Arkeoloji ve Etnografya müzeleri; 18 km uzaklıkta Kasabaköy Mahmut Bey Camii.
- Kıyı (İnebolu, Abana, Cide, Doğanyurt): İnebolu’nun konakları ve İstiklal Yolu’nun başlangıcı, Cide’de Gideros koyu ve Rıfat Ilgaz’ın memleketi, Abana ve Çatalzeytin kumsalları.
- Pınarbaşı ve Azdavay: Küre Dağları Millî Parkı, Valla ve Horma kanyonları, Ilgarini Mağarası.
- Taşköprü: Pompeiopolis antik kenti, tarihî taş köprü ve tescilli sarımsak, kuyu kebabı.
- Tosya ve Ilgaz: Tescilli Tosya pirinci, Ilgaz Dağı Millî Parkı ve kayak merkezi.
- Daday ve Araç: Yaylalar, ormanlar ve köy hayatı.
Gezi Rotası Önerileri
1. gün — Kent merkezi: Kastamonu Kalesi ve Saat Kulesi’nden kent manzarası; Nasrullah Camii, Arkeoloji Müzesi ve konak sokakları. Öğle yemeğinde etli ekmek ya da tirit, akşam çekme helva.
2. gün — Mahmut Bey Camii ve Taşköprü: Sabah Kasabaköy’de Mahmut Bey Camii’nin kalem işleri; öğleden sonra Taşköprü’de Pompeiopolis ve kuyu kebabı.
3. gün — Küre Dağları: Pınarbaşı’nda Horma Kanyonu yürüyüş parkuru ve Ilgarini Mağarası; Valla Kanyonu seyir noktası.
4. gün — Kıyı: İnebolu’nun konakları ve Şerife Bacı anıtı, ardından Cide’de Gideros koyunda gün batımı.
Kastamonu Mutfağı
Kastamonu mutfağı, bu topraklarda binlerce yıldır yetiştirilen ilkel buğday siyezi yaşatır: Kastamonu siyez buğdayı, siyez bulguru ve siyez unu coğrafi işaret tescillidir. Diğer tescilli lezzetler: Kastamonu pastırması, Kastamonu çekme helvası, Kastamonu tiridi, Kastamonu simidi, Taşköprü kuyu kebabı, Daday etli ekmeği, Devrekani hindi banduması ve cırık tatlısı, İhsangazi ekşili pilavı, Pınarbaşı kara çorba, Araç kül çöreği ve akdene göce çorbası, Cide tarhanası ve ceviz helvası, Çatalzeytin fındık şekeri. Ürünler: Taşköprü sarımsağı, Tosya pirinci, Kastamonu kestane balı, Kastamonu ve İnebolu kuzu kestanesi, Kastamonu üryani eriği ve Kastamonu eğşisi.
El Sanatları
Kastamonu dokumacılıkta zengindir: Kastamonu taş baskı dokuması, Kastamonu çarşaf bağı, Kastamonu örme fanilası, Tosya bıçkısı ve Tosya kıl telası, Evrenye bıçağı ve Azdavay yöresel giysileri coğrafi işaret tescillidir.
Pratik İpuçları
- Mahmut Bey Camii köy içinde ve küçük bir yapıdır; namaz vakitleri dışında ziyaret edin, anahtar köyde muhtar ya da imamdadır.
- Küre Dağları’ndaki kanyon parkurları için yerel rehber ve uygun ekipman şarttır; yağışlı havada parkurlara girmeyin.
- Kıyı ile iç kesim arasındaki dağ yolları kışın karla kapanabilir.
- Taşköprü sarımsağını hasat sonrası (temmuz–ağustos) yerinden almak en iyisidir.